[NEUTRONY]

NEUTRONY – niezależne i nieregularne pismo komputerowe Ośrodka Atomistyki w Świerku


Nr 4 (134) / 2006
12 kwietnia 2006

W numerze:
  • Wesołych Świąt
  • Czarnobyl w dokumentach SB
  • 16 rocznica końca cenzury
  • Zmutowane wnuki (c.d.)
  • Internet od tylca

Wszystkim Czytelnikom życzymy Wesołych Świąt, wiosennej pogody, mokrego dyngusa a potem to już tylko ogłoszenia programu polskiej energetyki jądrowej. Trudno ukryć nam satysfakcję, że już po dziewięciu latach istnienia NEUTRONÓW decyzja ta wydaje się być w zasięgu ręki.


Dwudziesta rocznica awarii

W kwietniowym numerze ŚWIATA NAUKI 4 (176) polecamy artykuł prof. Zbigniewa Jaworowskiego „Demony Czarnobyla”. Jest to po prostu lektura obowiązkowa. Natomiast „osiągnięć” konkurencji na tym polu nie polecamy. WIEDZA I ŻYCIE opublikowała zdjęcie bloku nr 4 tuż po ugaszeniu pożaru z komentarzem sugerującym, że jest to stan w pięć lat po wybuchu. Nie polecamy również artykułu w skąd inąd znakomitym amerykańskim miesięczniku NATIONAL GEOGRAPHIC, opisującego dzieci „nasączające się promieniowaniem” z kałuż.

Ze swojej strony zamieszczamy przygotowany przez dr. Stanisława Ugniewskiego spis związanych z awarią dokumentów w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, wraz z notatkami o ich treści, autorach i adresatach materiałów. Winni jesteśmy przy tej okazji pewne wyjaśnienie. Otrzymaliśmy od ich Autora między innymi odbitki notatek na temat ocen Komitetu Centralnego PZPR oraz Służby Bezpieczeństwa przebiegu setnej rocznicy urodzin Marii Skłodowskiej–Curie w październiku 1967 roku. Pierwszy dokument z "dwugłosu" udało się nam bez większych problemów przetransponować skanerem optycznego rozpoznawania tekstu. Natomiast wersję SB należałoby przepisać z bardzo, naprawdę bardzo kiepskiej odbitki, nienadającej się w żaden sposób do komputerowego obrobienia. Przepisywanie nawet tych 7 stron meldunku (01419/138 J93E2-8) przekracza nasze możliwości, a cóż dopiero mówić o kilkuset stronach odtajnionych materiałów o Czarnobylu. Dla wyjaśnienia – jedna klisza zawiera 5 rzędów po 12 klatek (stron dokumentu). Stąd pierwszy z wymienionych poniżej dokumentów o sygnaturze J9A6–J10A6 to 60 stron, dokument J10A9-B1 – 5 stron, itd. Najlepszym rozwiązaniem wydaje się zamówienie w gospodarstwie pomocniczym IPN interesujących materiałów w formie skanów z mikrofilmu i umieszczenie ich w Internecie. Redakcja NEUTRONÓW poważnie rozważa objęcia sponsoringiem zamówienia odbitek dokumentów jako naszego wkładu w odtajnienie kulisów tych wydarzeń.

Wkrótce opublikujemy materiał o zakulisowych rozmowach w sprawie Żarnowca podczas obrad "podstolika energetycznego" Okrągłego Stołu. Zbliża się bowiem ogłoszenie decyzji o budowie pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej, warto więc poznać uwarunkowania falstartu poprzedniej. Na przepisanie z dyktafonu czekają też obszerne wspomnienia kultowej postaci polskiej atomistyki.


Awaria w Czarnobylu w świetle dokumentów IPN

6 V 1986 r.
Prowizoryczny raport n/t awarii reaktora jądrowego w elektrowni czarnobylskiej
Światowa Organizacja Zdrowia, Biuro Regionalne na Europę, Kopenhaga
AIPN, 01419/476, J9 A6 – J10 A6

28 IV 1986 r. godz. 21:30
Meldunek CLOR, S. Rabiej, z-ca dyr. CLOR
... powyższej wiadomości nie należy podawać do wiadomości publicznej
AIPN, 01419/476, J10 A7-8

28 IV 1986 r.
kpt. A. Sozański, ppor. M. Janiszewski, informacja odręczna
AIPN, 01419/476, J10 A9-B1

28 IV godz. 21:30, to chyba kopia
AIPN, 01419/476, B2-3

28 IV, brak godziny:
[chyba pierwszy] Meldunek o sytuacji skażeń promieniotwórczych (notatka odręczna) Stanisław Rabiej
AIPN, 01419/476, J10 B4

bez daty
Maszynopis N/N: Notatka w/s zagrożenia radiologicznego w PRL ... pod Kijowem, ZSRR
AIPN, 01419/476, J10 B5-7

29 IV 1986 r. godz.14
Anonimowa informacja o tle gamma
AIPN, 01419/476, J10 B8

29 IV 1986 r.
Źródło ks. ps. „KW”
przyjął: por. P. Subda
Dot. skutków awarii EJ „Czarnobyl”: (notatka odręczna)
3300 MW -> 2700 MW -> 2200 MW. We wrześniu będzie deficyt mocy
AIPN, 01419/476, J10 B10-11

29 IV 1986 r.
ppor K. Janiszewski, st. insp. Wydz. V Dep. V MSW.
Info dot. awarii radiologicznej, o posiedzeniu Komisji Rządowej
godz.19:50 płk. Zaorski -> gen. Dankowski, dyr. Dep. III MSW
AIPN, 01419/476, J10 B12

29 IV 1986 r.
Informacja dotycząca sytuacji zagrożenia radiologicznego. Z ustaleń w sztabie operacyjnym PAA wynika, że w środowisku fizyków PAN nasilają się nieprawdziwe stwierdzenia i komentarze n/t nieudolności prowadzenia działań polskiej atomistyki w likwidacji skutków awarii radiologicznej. Sztab operacyjny PAA przyjął te informacje ze spokojem i w trybie natychmiastowym przekazał je funkcjonariuszom SB. Zdaniem członków Sztabu Operacyjnego dalsze nasilanie negatywnych komentarzy może prowadzić do braku zaufania do powołanej Komisji Rządowej i spowodować wrogie nastroje wśród ludności.
Wniosek: Uzyskane informacje przekazać do Dep. III MSW celem podjęcia działań neutralizujących poczynania środowiska fizyków PAN.
Mł. inspektor Wydz. V Dep. V MSW, ppor. M. Janiszewski
AIPN, 01419/476, J10 C1

30 IV prof. Bochnacki, IFJ: radio podało nieprawdziwą informację o chmurze radioaktywnej nad Krakowem
Subda: Ustalić autora. Powiadomić gen. H. Dankowskiego
AIPN, 01419/476, J10 C2

30 IV 1986 r. godz. 8
N/N Informacja o zagrożeniu radiologicznym
AIPN, 01419/476, J10 C3-4

30 IV 1986 r.
Informacja odręczna – ppor. M. Janiszewski
dot. zagrożenia radiologicznego w PRL wynikłego z awarii elektrowni jądrowej w ZSRR
AIPN, 01419/476, J10 C5

30 IV 1986 r.
Notatka o spotkaniu kierownictwa PAA z przedstawicielami strony radzieckiej,
kpt. A. Sozański, insp. Wydz. V Dep. V MSW
AIPN, 01419/476, J10 C6

30 IV 1986 r.
Niezadowolenie ludności
Janiszewski + Sozański
AIPN, 01419/476, J10 C7

30 IV 1986 r.
Sozański dot. sytuacji w zakresie skażeń
AIPN, 01419/476 J10 C9-D1

1 V 1986 r.
Informacja opracowana przez Wydz. V Dep. V MSW + Wydz.V-1 SUSW
AIPN, 01419/476, J10 D2-5

Bez daty
gen. broni Czesław Kiszczak, Minister SW. Telefonogram do szefów WUSW
AIPN, 01419/476, J10 D7

bez daty
Przebieg wydarzeń, anonim
AIPN, 01419/476, J10 D8-12

2 V 1986 r.
Not. służbowa dot. hipotetycznego przebiegu i skutków awarii e.j. Czarnobyl
por. W. Dziedzic, kier. Sekcji V Wydz. V-1 SUSW
por. Janusz Batorski, st. insp. Wydz. V-1 SUSW
AIPN, 01419/476, J10 E1-4

bez daty
Propozycje CLOR
AIPN, 01419/476, J10 E5-6

3 V 1986 r.
Not. służb. dot. sytuacji w PRL w związku z awarią w Czarnobylu
J. Batorski, st. insp. Wydz. V-1 SUSW
M. Milczarek, insp. Wydz. V-1 SUSW
AIPN, 01419/476, J10 E7-8

kons. „GAMMA” -> Dziedzic, dot. skażeń w Warszawie
AIPN, 01419/476, J10 E9-10

3 V godz. 6
Sozański, not. wielkości skażeń z helikoptera
AIPN, 01419/476, J10 E11-12

RWPG; Kryteria poziomów substancji promieniotwórczych
AIPN, 01419/476, J11 A1-12

6 V 1986 r.
MAEA: Radiological situation in Poland
AIPN, 01419/476, J11 B1-7

płk J. Makocki, nacz. Wydz. V Dep. V MSW -> ppłk. R. Janczara, nacz. Wydz.V-1 SUSW: „prof. Jaworowski z CLOR rozpowszechnia nieprawdziwe informacje o promieniowaniu”
AIPN, 01419/476, J11 B8

Notatka odręczna 2 strony: ppor. Janiszewski, mł. insp. Wydz. V
„Rodowicz wezwał prof. Jaworowskiego. Rodowicz sugeruje, aby MSW podjęło kontrolę kontaktów telefonicznych prof. Jaworowskiego”. A. Rodowicz, v-ce prezes PAA, przyznał dn 7 V 1986 r. że jako b. dyr. ZZUJ „Polon” i „Rawar” miał kontakt z funkcjonariuszami MSW.
Z Rodowiczem kontakty operacyjne utrzymywał pion II MSW.
AIPN, 01419/476, J11 B9-10

10 V 1986 r.
Meldunek o sytuacji radiologicznej, podpis nieczytelny (Sozański?)
AIPN, 01419/476, J11 C2-3

18 VI 1986 r.
Raport Komisji Rządowej, czyli Raport Szałajdy (niektóre strony)
AIPN, 01419/476, J11 C5-E5

30 V 1986 r.
Kons. „GAMMA” -> por. W. Dziedzic n/t działalności CLOR w okr. 28 IV – 28 V 1986 r.
AIPN, 01419/476, J11 E6 - J12 A2

10 VI 1986 r.
Szyfrogram, minister Jarzębski, MSZ Sztokholm dla najważniejszych osób w Państwie: Dahl, minister Ochrony Środowiska Szwecji informuje, że z Finlandii do Szwecji przesuwa się silnie radioaktywny obłok; jaka jest sytuacja w Polsce?
AIPN, 01419/476, J12 A3

11 VI 1986 r.
Notatka ppor. M. Janiszewski, mł. insp. Wydz. V Dep. V MSW: ks. „L” z PAA alarmuje o promieniowaniu z powodu: próbny wybuch jądrowy, albo awaria e,j, w Finlandii albo c.d. awarii e.j. w Czarnobylu.
Rodowicz informuje o wzroście promieniowania w Szwecji (info Dahl). PAA wysłała szyfrogram do Jaruzelskiego w Budapeszcie, aby porozumiał się z Gorbaczowem, co do sytuacji w Czarnobylu. AIPN, 01419/476, J12 A4-5

11 VI 1986 r. godz. 6
Meldunek CLOR o sytuacji skażeń promieniotwórczych na terenie kraju. Komentarz mgr inż. Andrzej Rodowicz. W Legnicy o 4-tej: 15,54 Bq/m3, wobec dopuszcz. 11,1 Bq/m3
AIPN, 01419/476, J12 A6-8

26 VI 1986 r.
Kons. „GAMMA” -> por. W. Dziedzic
dot. c.d. działań CLOR wynikających w awarii reaktora w ZSRR [b. szczegółowe – uwaga S.U.]
AIPN, 01419/476, J12 B12-D9

8 X 1986 r.
kons. „GAMMA” -> Dziedzic. Informacja operacyjna z wykonanych 12-22 IX pomiarów pracowników, pomieszczeń i otoczenia konsulatu Generalnego PRL w Kijowie.
AIPN, 01419/476, J12 D11-E5

29 IX 1986 r.
to samo, ciąg dalszy
AIPN, 01419/476, J12 E6-12

9 IX 1986 r.
Informacja N/N dot. skutków politycznych i gospodarczych awarii EJ Czarnobyl dla PRL.
AIPN, 01419/476, J13 A1-2

5 VII 1986 r.
Notatka płk. Leszko -> ppor A. Rajewicz, insp. Wydz. V Dep. V MSW.
Niech badania skażenia rzek wykona wojsko, aby uniknąć napięć opinii społecznej.
AIPN, 01419/476, J13 A3

14 VIII 1986 r.
ks. „AR” skażenie herbaty gruzińskiej -> kpt. A. Sozański?
Minister ZiOS Cybulko: wycofać ze sprzedaży.
V-ce prezes PAA: po powtórnych badaniach nie wycofywać.
AIPN, 01419/476, J13 A4

KONIEC TOMU 5/5

Spis i notatki – Stanisław Ugniewski


Poza cenzurą

Przed dwoma miesiącami z prośbą o publikację otrzymaliśmy tekst jednego z wystąpień podczas obchodów 25 rocznicy Solidarności w IBJ. Zgodnie z zasadami wolności wypowiedzi chcieliśmy w pierwszym odruchu tekst opublikować jako zapis historii naszego ośrodka. Jednak po konsultacjach z trzema zaprzyjaźnionymi prawnikami podjęliśmy decyzję o odstąpieniu od przyrzeczenia jego publikacji. Nie posiadamy wystarczająco silnego wsparcia prawnego do wchodzenia w spory sądowe z potencjalnie licznymi podmiotami prawnymi, które mogą poczuć się obrażone opiniami Autora na ich temat. Nie czujemy się też odpowiednim forum do przedstawiania Czytelnikom poglądów Autora między innymi na temat pewnej ogólnopolskiej gazety codziennej, faktów zaczerpniętych z książki „Żydzi w dziejach Polski”, listy powiązań rodzinnych pracowników byłego IBJ, itp, itd. W sumie z pięciostronicowego tekstu moglibyśmy bez obaw zamieścić dwa pierwsze akapity.

A tak przy okazji – 11 kwietnia b.r. minęła 16 rocznica zlikwidowania cenzury w Polsce. Od 16 lat każdy może przedstawiać na swą odpowiedzialność swoje poglądy. Zastanawiamy się jednak, czy niektóre poglądy warto publikować akurat w NEUTRONACH. Rozpowszechnianie materiałów z rocznicowego spotkania pozostawiamy więc strukturom Związku. My zajmujemy się informacją na temat neutronów i atomistyki. Staramy się także Rodaków, i tak już podzielonych, jeszcze bardziej nie dzielić.

Redakcja


Temat: wnuki

(dalszy ciąg wymiany opinii między naszym Czytelnikiem a Redakcją)
Data: 13 marca 2006, 14:20

Protestuję! Moje wnuki nie są mutantami! (Może z wyjątkiem tej najmłodszej, której jakiś zmutowany gen każe mówić na wszystko "Nie!", ale ona nie ma jeszcze z matematyką do czynienia; mam nadzieję zresztą, że się z tego wyleczy).

Pozdrowienia
ETJ

Od Redakcji:

Panie Edwardzie, zmuszeni jesteśmy obstawać przy naszej opinii, że wykazujące zainteresowanie matematyką lub naukami ścisłymi wnuki nie są (na tle większości populacji) „normalne”. Obecny poziom znajomości podstaw nauk ścisłych możemy zilustrować następującym przykładem. Pytanie wykładowcy jednej z prestiżowych uczelni technicznych – „Co jest paliwem w elektrowni jądrowej?” Odpowiedź studenta – „Grafit”. Bez komentarza.

MAR

Votum Separatum:

Co ma grafit do matematyki? Ten kto to pisał jest na bakier z logiką i, tym samym, znakomicie zilustrował skutki braku znajomości nauk ścisłych w Polsce.

Jan M.


Przodem do Internetu

Od Polaka z Brazylii dotarła do nas prośba o spolszczenie określenia znanego tam humorysty. Fraza ta w oryginale brzmi "Internet – de frente pro mundo, de costas pro em volta". Sugerowanym tłumaczeniem było "Internet – przodem do świata, tyłkiem do bliskich". Nam jednak odpowiada dosadniejsze „Przodem do świata, d..ą do rodziny”.


REDAKCJA:
Krzysztof Andrzejewski
Marek A. Rabiński (http://www.ipj.gov.pl/pl/links/rabinski.htm)

Adres Redakcji – neutrony@nuclear.pl
Nowych Czytelników, którzy chcą regularnie otrzymywać NEUTRONY, prosimy o przesłanie na adres listy wysyłkowej neutrony.lista@nuclear.pl pustego e-maila z wypisanym w temacie "subscribe" (koniecznie małymi literami).

Numery NEUTRONÓW są dostępne pod adresem: http://neutrony.nuclear.pl