**********************************************************************
*                                                                    *
*    #   #   ####   #   #   #####   ####     ###    #   #   #   #    *
*    ##  #   #      #   #     #     #   #   #   #   ##  #   #   #    *
*    # # #   ###    #   #     #     #   #   #   #   # # #    # #     *
*    #  ##   #      #   #     #     ####    #   #   #  ##     #      *
*    #   #   ####    ###      #     #   #    ###    #   #     #      *
*                                                                    *
*--------------------------------------------------------------------*
*       NEUTRONY - niezalezne i nieregularne pismo komputerowe       *
*                        Osrodka w Swierku                           *
*   Nr 2 (2) / 1997                                   9 maja 1997    *
**********************************************************************

OD REDAKCJI:

Lawina e-maili do redakcji z prosbami o wpisanie na liste wysylkowa 
upewnila nas o potrzebie istnienia takiego pisemka. Dosc czesto 
pojawialy sie sugestie o urozmaiceniu edytorskiej szaty 
multimedialnej. Rozumiemy, ze u schylku XX wieku dolaczenie do 
'NEUTRONOW' pliku NEUTRONY.WAV z ilustracja muzyczna i NEUTRONY.AVI z 
filmikiem video prezentujacym sekretarke redakcji w kostiumie topless
nie byloby znowu az tak wielka ekstrawagancja. Niestety, duzej czesci 
sieciowych pajakow ze Swierka z ledwoscia udaje sie od czasu do czasu 
odebrac jedynie jakis telegram elektroniczny (pod warunkiem, ze nie 
zostal wyslany w okolicach konca tygodnia, bo wtedy wraca do nadawcy 
z adnotacja - adres nieznany). Dlatego na razie o jakichkolwiek 
apletach (czyli tzw. bajerach komputerowych) nie myslimy. Zgrzebne 
ASCII bez ogonkow, do ewentualnego drukowania spod DOSa czcionka 
monospace.

Zyczymy przyjemnego czytania.

**********************************************************************

                O IEA NAPRAWDE SERIO

Andrzej Mikulski w poprzednim numerze NEUTRONOW zajal sie na powaznie
Instytutem Energii Atomowej. Wymienia nawet szereg dziedzin, ktorymi
IEA powinien sie zajmowac. Miedzy innymi, piszac o reaktorze MARIA
proponuje taki temat:

"2) optymalizacji wypalenia paliwa; moze przez lepsze jego
wykorzystanie mozliwe beda pewne oszczednosci i posiadany jego zapas
wystarczy na dluzsza eksploatacje (wiadomo, ze mozna opracowac
komputerowa strategie i rozpatrywac ja w kilku wariantach - potrzebne
sa do tego celu programy obliczeniowe a chyba stac pozostalych
jeszcze w Instytucie specjalistow na ich opracowanie)"

Prosze zwrocic uwage na sformulowanie "chyba stac". Dr Mikulski nie
kwestionuje mozliwosci fachowych czy tworczych swoich kolegow, tylko
zastanawia sie nad tym, czy ich stac. Chodzi tu najwyrazniej o to, ze
przy aktualnych (ublizajacych - jak twierdzi pewien dr.hab.)
zarobkach w IEA specjalista musi dokladac do interesu. Wlasciwie na
prace w IEA stac jest tylko emerytow i rencistow, ktorzy maja
dodatkowe stale dochody. Niech nam wiec zyja jak najdluzej. Ale co
potem?

                                                            Jan Mrufka
**********************************************************************

                       OSKARZENIA I KALUMNIE

Gdy piszemy te slowa, zawiesila wlasnie, jak sie dowiadujemy z Gazety
Wyborczej, strajk glodowy trojka lekarzy, dwaj anestezjolodzy i
ginekolog z Brodnicy.  Niektorzy uwazaja, ze pomysl glodowania nie byl
najszczesliwszy i nie poprawil w oczach spoleczenstwa opinii o
przedstawicielach tej profesji, skadinad czesto w Polsce krytykowanej.
Inni sadza, ze organizowanie glodowki z powodu niskich zarobkow jest
obraza tych, ktorzy wiezieni za przekonania, odcieci od swiata i
pozbawieni ludzkich praw, maja tylko te forme protestu i mozliwosci
wywarcia nacisku na ciemiezycieli. Moj przyjaciel nie zgadza sie ani z
jednymi ani z drugimi i uwaza, ze najwyzszy juz czas pomyslec o czyms
takim w IEA.

Od wielu juz lat nikt nie interesuje sie ani losem dyscyplin naukowych
uprawianych dotychczas w IEA, ani losem pracownikow, ktorym nie udalo
sie przejsc jeszcze na emeryture albo do lepiej platnej pracy. Tak
zwana instytucja nadzorujaca wykazuje calkowity brak zainteresowania
sprawami Swierka i fatalna kondycja finansowa IEA, twierdzac, o czym
mozna wyczytac w liscie Prezesa PAA zamieszczonym w Postepach Techniki
Jadrowej (Nr 1\97, str. 35), ze "zadna instytucja badawcza w Polsce 
nie jest calkowicie finansowana z budzetu - i dobrze. Na tym miedzy 
innymi polegaly zmiany ustrojowe, ktorych przeciez wszyscy chcielismy".
Tak wiec na budzet nie ma co liczyc i IEA jest zdany na wlasne sily. 
Okazuje sie jednak, ze jego sily sa niewielkie i popada on w coraz 
wieksze dlugi, utrzymujac swoich pracownikow na granicy ubostwa i 
pozwalajac im zyc z glodowych pensji przecietnie dwukrotnie nizszych 
od sredniej krajowej. Dzieki Zwiazkom Zawodowym, ktore zwrocily sie w 
zeszlym roku z apelem do polskich parlamentarzystow, wiemy, ze ci 
ostatni odnosza sie z sympatia do problemow naszego srodowiska, ale 
nie maja najmniejszego zamiaru robienia czegokolwiek dla nas czy tez 
za nas. Coz wiec czynic w tej sytuacji?  Strajk nikogo nie obejdzie, 
pod budynki rzadowe nie mamy sie co wybierac, pewnie nikt z nas nie 
potrafilby rzucic petardy lub butelki z benzyna. Pozostaje wiec nam 
wziac przyklad z dzielnych eskulapow z Brodnicy i zorganizowac w IEA 
strajk glodowy. Biorac pod uwage wyniszczenie fizyczne, nie tylko z 
powodu podeszlego wieku, wiekszosci pracownikow IEA proponujemy strajk 
rotacyjny, w ktorym glodujacy  zmienialiby sie co jakis czas. 
Najlepszym rozwiazaniem bylyby krotkie zmiany, na przyklad, dwie 
szesciogodzinne w ciagu dnia i jedna dwunastogodzinna w nocy, ale 
obawiamy sie, ze to mogloby sie nie spodobac nawet najzyczliwiej 
usposobionym do atomowcow. Trzeba sie zastanowic, czy dobowe zmiany 
nie bylyby najwlasciwsze. Warto pomyslec nad zatrudnieniem w 
charakterze glodujacych brydzystow. Ci, jak wiadomo, potrafia grac 
calymi nocami, nieraz o tzw. suchym pysku. Niech wiec maja 
przyjemnosc, a jednoczesnie zrobia cos pozytecznego dla sprawy.

Czekamy na odzew ze strony zalogi IEA, mamy nadzieje, ze NEUTRONY, w
porozumieniu ze Zwiazkami Zawodowymi, zechca sponsorowac to szlachetne
przedsiewziecie.

                                                                   JAM
**********************************************************************

WIADOMOSCI Z OSTATNIEJ CHWILI

W IEA zostaly odblokowane telefony, ktore nie maja tzw. 'wyjscia 
na miasto'.  Nie wiemy, ile jest takich aparatow, ale jest to pewien 
postep i latwiej sie porozumiec na terenie Swierku, chociaz 
pronowalbym raczej blokowac wszystkim tylko wyjscie na miasto.  
Z drugiej strony dyrekcja IEA powinna sie zastanowic nad tym, czy 
nalezy oplacac abonamemnt telefoniczny za okres, kiedy aparaty sa
nieczynne.
                                                                (ATM)
======================================================================

DYSKUSJA O REORGANIZACJI

Jednym z celow powstania NEUTRONOW bylo rozpoczecie dyskusji na temat
reorganizacji Osrodka Swierk.  Temat jest znany i owawiany od wielu
lat na roznych szczeblach, w roznych gremiach i trakcie wielu
dyskusji prywatnych.  Aby nie rozpoczynac sprawy od poczatku pozwole
sobie przytoczyc najwazniejsze watki przedstawione w opracowaniu pt.:
'Projekt reorganizacji jednostek badawczo-rozwojowych dzialajacych na
terenie Osrodka w Swierku' autorstwa Jacka Appelta i Krzysztofa
Wieteski, a wykonanym juz w roku 1990.  Napewno wymaga on zmian ale
ogolny zarys moze napewno pozostac.

Zaczyna sie od stwierdzenia 'Celem reorganizacji jednostek naukowych
znajdujacych sie na terenie osrodka atomowego w Swierku jest
doprowadzenie do powstania nowych struktur, ktore przy zachowaniu
samodzielnosci finasowej i prawnej dotychczasowych instytucji
umozliwia sprawne i ekonomicznie efektywne swiadczenie uslug oraz
zapewnia zgodne z prawem spelnianie wymogow bezpieczenstwa jadrowego
i ochrony radiologicznej dla calego osrodka'.  Projekt ten postuluje
utrorzenie Osrodka Reaktorow i Osrodka Przetwarzania i Przechowywania
Odpadow Radioaktywnych (co stalo sie z chwila powstania ORB i ZDUOP).
Dalej postuluje sie utworzenie Centrum Atomowego SA jako spolki
akcyjnej (prawa handlowego) przez wspolnikow-zalozycieli, czyli przez
IEA, IPJ i OBRI.  Projektodawcy wymieniaja jakie jednostki
organizacyjne zostana przeniesione do Centrum, co zostanie polaczone
i jaki majatek kazdy z zalozycieli wniesie do spolki.  Zasady
dzialania ma regulowac statut, a nadzor nad dzialalnoscia Centrum ma
sprawowac Rada Nadzorcza.  Centrum swiadczy uslugi dla osob prawnych
(IEA, IPJ, OBRI, ORB itp.) dzialajacych na terenie osrodka w Swierku
na podstawie umow cywilno-prawnych, a uslugi w zakresie
bezpieczenstwa jadrowego i ochrony radiologicznej swiadczone sa
obligatoryjnie.  Powstanie nowych podmiotow prawnych dzialajacych na
terenie osrodka w Swierku nie ma wplywu na zasade dzialania Centrum.
Ich powolywanie oraz relacje z Centrum, zaleza tylko od woli
zalozycieli i logiki ich tworzenia np.: oddzielenie sfery
produkcyjnej od dzialanosci naukowej - ZDAJ, koncentracja uslug
komputerowych - CYFRONET.

Na zakonczenie autorzy stwierdzaja: 'Projekt reorganizacji,
zamykajacy sie w sferze obslugi podmiotow prawnych dzialajacych na
terenie osrodka w Swierku i ufunkcjonowania osrodka jako jednostki
urbanistycznej o specyfice jadrowej, jest niezalezny od programow
merytorycznych.  Oczekuje sie jednak, ze srodowisko naukowe podejmie
dyskusje na temat perspektyw rozwoju atomistyki i nada tej dyskusji
odpowiednia range i dyscypline.  Oczekuje sie, ze srodowisko naukowe
utworzy nowy statutowy organ osrodka w Swierku - Rade Naukowo-
Techniczna.'

Po latach widac, ze projekt ten wymaga dopracowania, zwlaszcza w
swietle nowych przepisow finansowych o swiadczeniu uslug, aby nie
pociagalo to za soba dodatkowego opodatkowania (jak jest obecnie)
oraz wypracowania mechanizmow oszczednosciowych, aby swiadczenie uslug
w ramach osrodka bylo tansze niz zamawianie ich na zewnatrz.

Na zakoncznie mala anegdotka, calkiem niedawno ktos zwrocil sie do
mnie z nowym pomyslem utworzenia centralnej administracji na terenie
Swierku, wtedy przypomnialo mi sie, ze taki projekt juz dawno istnieje 
i nalezy tylko znalezc chetnych i energie do jego realizacji.

                                                   Andrzej T. Mikulski
**********************************************************************

PIERWSZY LIST DO REDAKCJI (nadszedl w kilkadziesiat minut od 
wyemitowania pierwszego numeru):

Witam,

Pewnie to bedzie pierwszy list do redakcji, wiec po pierwsze: dzieki 
za przysylanie NEUTRONOW, choc zawartosc niezbyt wesola.

Ale ja tylko o jednej sprawie, tej z konca numeru. Otoz podobno w 
Polsce niedawno wprowadzono reforme polegajaca na unowoczesnieniu czy 
tez uproszczeniu kodyfikacji kont bankowych. Widzialem taki numer 
konta, chyba 21-cyfrowy. Cos w rodzaju:

8876-45678945-345-332-770

Musial wymyslic to ktos calkowicie odmozdzony, bowiem przy takiej 
numeracji obsluzono by prawdopodobnie klientow z calej Galaktyki.

Otoz moi zloci mam dwa szwajcarskie konta. Wygladaja mniej wiecej tak 
(nie, nie, to nie prawdziwe numery):

781.552.K2 G    oraz    60-51432-0

i sa latwe do zapamietania i wbicia w komputer.

I niech nikt mi tu nie wmawia, ze polskie banki sa wieksze od 
szwajcarskich i ze maja wiecej galaktycznych interesow.

Sciskam wirtualnie        Jacek Arkuszewski, PSI Villigen, Szwajcaria

--------------
UWAGA REDAKCJI: Obecne numery kont sa 22-cyfrowe. Na 10 galaktyk?

**********************************************************************
                                                            28-04-1997
Szanowna Redakcjo NEUTRONOW!

Dzieki uprzejmosci p.T.Bialkowskiego z PAA otrzymalem pierwszy numer 
panstwa pisma.  Bede zobowiazany za przesylanie go rowniez i na moj 
adres (na razie krakowski, jak adres nadawcy tego listu, potem rowniez 
warszawski, obydwa raczej do wiadomosci redakcji). Bede z wielka uwaga 
studiowal teksty zamieszczane w pismie i w miare mozliwosci bede sie 
staral rowniez - wzywany do tego lub nie - brac udzial w dyskusji na 
temat IEA i calego osrodka w Swierku.  Zwlaszcza, ze na temat relacji 
PAA - instytuty "resortowe"  istnieje wiele opinii, nie zawsze 
opartych na rzeczywistych wypowiedziach, dokumentach czy zdarzeniach, 
mowiac oglednie.

Pozostaje z powazaniem
                                                 Jerzy Niewodniczanski

-----------
OD REDAKCJI: Dziekujemy za zainteresowanie, oczywiscie wszystkie 
             adresy sa tylko do naszej wiadomosci.
**********************************************************************

Dziekuje bardzo za przeslane mi NEUTRONY. Bardzo ciekawe a swietny jak
dawniej JAM. Popieram go w szczegolnosci w sprawie nazwy. Jestem 
chemikiem i neutrony sa mi raczej obojetne, bo w reakcjach chemicznych 
nie biora udzialu.

Zarty na bok. Jezeli zalezaloby wam na szerszym rozpowszechnianiu, 
poza "fizycznym", proponuje wrocic do Rezonans + cos. 

Gratulacje i pozdrowienia
                                                             A Deptula

Jeszcze jedna prosba, nie wiem czy w poczcie em do spelnienia, ale 
chyba tak. Piszcie w opcji rownania do obu marginesow, albo najlepiej 
przesylajcie jako attached file.

Best regards
Dr. Andrzej Deptula ,Ph.D.                     
 Institute of Nuclear Chemistry  and Technology
 Department of Structural Research

-----------
OD REDAKCJI: wyrownywanie do obu marginesow postaramy sie wprowadzic 
             w najblizszym czasie.
**********************************************************************

KROTKI WYWIAD Z NASZYM KORESPONDENTEM ZAGRANICZNYM

NEUTRONY: Dziekujemy za informacje o systemie numerowania kont 
bankowych w Szwajcarii. Moze dorzucilbys cos na temat tego, jak i po 
co sie robi nauke w Szwajcarii i EWG w dobie obecnej i warunkach 
przodujacego kapitalizmu?
 
JACEK ARKUSZEWSKI: Ba, zebym to ja wiedzial! Najwazniejsze jest chyba 
to, ktory profesor ma lepsze chody w rzadzie federalnym w Bernie. 
Poza tym dziala tu "stosowana teoria chaosu". Ostatnio parlament 
"przyznal" 169 megafrankow na budowe Synchrotron Light Source w moim 
instytucie, ale z budzetu PSI dostanie tylko czesc tych pieniedzy. 
Tak wiec 10 czy nawet 30 megafrankow instytut ma wygospodarowac z 
wlasnego budzetu, a to oznacza smierc wielu kierunkow badawczych. 
Nie dziwota, ze SLS jest popularny tylko w dyrekcji i w niewielkiej 
(tylko narazie!) grupie, co zajmuje sie jego projektowaniem. 
Grupa ta stracila przed tygodniem dotychczasowego szefa, ktory
sie obrazil na instytut, miedzy innymi za to, ze dyrekcja nie chciala 
jednak wywalic z dnia na dzien 120 osob, by on mogl sobie przyjac 
wlasny personel, a postanowila robic to stopniowo w ramach 
naturalnego ruchu pracownikow (wymowienia i emerytury).
Zreszta SLS nie ma miec wlasnego zaplecza badawczego. Dziwnie to 
brzmi, ale takie sa plany. PSI bedzie wlaczac prad, a badacze maja 
(hopefully!) przyjezdzac z calego swiata i placic za to slone 
pieniadze. Wobec tego i sam projekt ukierunkowany jest scisle 
technicznie, a o przyszlych eksperymentach w ogole sie nie mowi. 
Mnie osobiscie przypomina to troche sytuacje wyciagu narciarskiego, 
ktorego personel nie potrafi jezdzic na nartach.

Nasz instytut jest jak stary telewizor: pelna fonia (buduje sie 
obecnie duzy budynek Public Relations!), tylko wizji nie ma. 

Tak wiec najlepiej nie jest i nie ma o czym mowic. Nauka to teraz 
w ogole na tzw. Zachodzie nieprzyzwoite slowo, gdyz nie zwieksza 
natychmiast 'shareholder value'. 

Zeby nie konczyc na smutno, dolaczam anegdotke dla milosnikow jezyka
angielskiego:

The Indian chief had to leave the reservation for a year, so he left
his son in charge. When he returned, he asked his son how things had 
gone for the year.
"Well, I've got some good news, and some bad news" - the son replied.
"What's the bad news?" - the chief asked.
"Since you had been away, 20,000 white men moved onto the 
reservation, and built houses on our best hunting grounds" he replied.
"But that's disastrous" - the chief said. 
"So what's the good news?" - he asked.
"Well, they taste like buffalo" - replied his son smiling.

NEUTRONY: Dziekujemy za wywiad.

**********************************************************************
*  Redakcja:                                                         *
*  Krzysztof Andrzejewski (IEA):      e02ka@cx1.cyf.gov.pl           *
*  Andrzej Chylinski (OBRI):          tel. 779-9892                  *
*  Ludwik Dobrzynski (IPJ):           ludwik@fuw.edu.pl              *
*  Stanislaw Kulinski (IPJ):          p10kul@cx1.cyf.gov.pl          *
*  Janusz Mika (IEA):                 mika@waw.pdi.net               *
*  Andrzej T. Mikulski (ORB):         mikulski@cx1.cyf.gov.pl        *
*  Marek A. Rabinski (IPJ):           rabinski@cx1.cyf.gov.pl        *
**********************************************************************