**********************************************************************
* *
* # # #### # # ##### #### ### # # # # *
* ## # # # # # # # # # ## # # # *
* # # # ### # # # # # # # # # # # # *
* # ## # # # # #### # # # ## # *
* # # #### ### # # # ### # # # *
* *
*--------------------------------------------------------------------*
* NEUTRONY - niezalezne i nieregularne pismo komputerowe *
* Osrodka w Swierku *
* Nr 22 (38) / 1998 21 pazdziernika 1998 *
**********************************************************************
W NUMERZE:
- Prezes telefonuje do NEUTRONOW
- Uchwala RN IEA
- Nowa p.o. Dyrekcja IEA
- Oskarzenia i kalumnie
- Paliwo dla MARII (nie na najblizsza zime, ale na wiele lat)
- NEUTRONY w Swiatowej Pajeczynie
- Nasz Czytelnik o wczesniakach
- Telefony IPJ
- Z prasy: mlot na atomistow
- Nie warto reklamowac sie w NEUTRONACH
W NASTEPNYM NUMERZE:
- O szkoleniu geronto-atomistow
**********************************************************************
OD REDAKCJI:
W poprzednim numerze naszego pisma podalismy tresc listu Pana Prezesa
PAA z dnia 6 pazdziernika br., w ktorym prosi on Przewodniczacego Rady
Naukowej IEA o przedstawienie opinii Rady w sprawie zamierzonego
odwolania Dyrektora IEA. Kazdy z czlonkow Rady i zaproszeni goscie
otrzymali kopie tego listu wraz z zawiadomieniem o posiedzeniu Rady.
Naszym zdaniem czlonkowie Rady reprezentuja w niej wszystkich
pracownikow Instytutu i przed podjeciem waznych decyzji moga i powinni
sie z konsultowac ze swoim najblizszym otoczeniem. Uznalismy wiec, ze
mamy prawo i obowiazek zawiadomic naszych Czytelnikow o tej sprawie, i
zamiast pisac o niej wlasnymi slowami postanowilismy zamiescic in
extenso krotki list Pana Prezesa. Tak zrobilismy kiedys z listem w
sprawie laczenia instytutow w Swierku z dnia 16 stycznia br., co nie
spotkalo sie z zadnym sprzeciwem.
Tym razem bylo inaczej. Pan Prezes zadzwonil do jednego z czlonkow
naszej Redakcji wyrazajac swoje niezadowolenie. Jego zdaniem sprawa
odwolania Dyrektora ma charakter personalny i podawanie jej do
publicznej wiadomosci jest niewlasciwe. Nie zgadzamy sie z tym
pogladem i uwazamy, ze jest to sprawa publiczna. Chcemy tez dodac, ze
sam zainteresowany nie ma o to do nas najmniejszej pretensji.
Niemniej przykro nam, ze narazilismy sie na dezaprobate zwierzchnosci
i na przyszlosc obiecujemy juz nigdy nie zamieszczac zadnych pism
naszych wladz.
**********************************************************************
OPINIA RADY NAUKOWEJ INSTYTUTU ENERGII ATOMOWEJ W SPRAWIE WLACZENIA
IEA DO IPJ PRZYJETA NA POSIEDZENIU W DNIU 23 WRZESNIA 1998
Rada Naukowa Instytutu Energii Atomowej stwierdza, ze w chwili obecnej
brak jest przeslanek uzasadniajacych merytorycznie i ekonomicznie
decyzje o wlaczeniu Instytutu Energii Atomowej do Instytutu Problemow
Jadrowych.
Instytut Energii Atomowej znalazl w nowych warunkach spolecznych, po
zaniechaniu budowy elektrowni jadrowej Zarnowiec, swoje miejsce w
zyciu naukowym Kraju. Liczba pracownikow z tytulem naukowym profesora
(7 osob), liczba pracownikow ze stopniem naukowym doktora
habilitowanego (13 osob), liczba publikacji i liczba finansowanych
przez KBN projektow badawczych stawia Instytut w szeregu najlepszych
Instytutow w Polsce. Liczba cytowan publikacji pracownikow Instytutu
lokuje go wsrod naszych najlepszych instytucji naukowych.
Instytut Energii Atomowej jest obecnie jedyna w Polsce placowka
naukowo-badawcza eksploatujaca reaktor jadrowy, zajmujaca sie
gospodarka wypalonym paliwem jadrowym i gospodarka, w skali calego
kraju, odpadami promieniotworczymi. IEA prowadzi wzorowo, co zostalo
podkreslone przez organizacje miedzynarodowe, likwidacje wylaczonego z
eksploatacji reaktora badawczego EWA. W Instytucie Energii Atomowej
prowadzone sa naswietlania materialow tarczowych, z ktorych nastepnie
wytwarza sie izotopy promieniotworcze dla ochrony zdrowia, dla
przemyslu i dla nauki. W IEA sa prowadzone badania przy wykorzystaniu
wiazek neutronow, a takze prace w zakresie dozymetrii promieniowania
jonizujacego oraz w zakresie bezpieczenstwa jadrowego. Laboratorium
badawcze Instytutu uzyskalo certyfikat Polskiego Centrum Badan i
Certyfikacji oraz uznane zostalo jako uprawnione Laboratorium Urzedu
Dozoru Technicznego.
Proponowane obecnie wlaczenie IEA, zajmujacego sie przede wszystkim
badaniami stosowanymi i znajdujacego sie w Zespole T-10 KBN do IPJ,
prowadzacego badania podstawowe i znajdujacego sie w Zespole P-3 KBN,
byloby organizacyjnie chybione. Wlaczenie to byloby rowniez sprzeczne
z opinia srodowiska naukowego IPJ, ktore zdaje sobie sprawe ze
zlozonosci problematyki reaktorow, wypalonego paliwa, bezpieczenstwa
jadrowego i ochrony radiologicznej.
Proponowane wlaczenie IEA do IPJ nie rozwiaze trudnosci ekonomicznych
obu Instytutow. Wynikaja one przede wszystkim z lokalizacji obu
Instytutow w Osrodku Badawczym Swierk, co skazuje je na ponoszenie
znacznych kosztow utrzymania infrastruktury technicznej: zaopatrzenia
w cieplo, energie elektryczna, wode i odprowadzanie sciekow. Zmiany
organizacyjne i zmniejszanie liczby pracownikow nie zmienia w
zasadniczy sposob kosztow infrastruktury, a tylko spowoduja
koniecznosc ponoszenia tych kosztow przez mniejsza liczbe pracownikow.
W tej sytuacji proponowana reorganizacja nie przyniesie spodziewanych
rezultatow. Spowoduje nieuchronny w takiej sytuacji odplyw
wysokokwalifikowanych kadr zniecheconych niskim poziomem wynagrodzen i
niewlasciwym ich traktowaniem.
Z wymienionych powodow Rada Naukowa Instytutu Energii Atomowej
stanowczo sprzeciwia sie proponowanemu przylaczeniu Instytutu Energii
Atomowej do Instytutu Problemow Jadrowych. Jednoczesnie Rada Naukowa
oczekuje od Dyrektora Instytutu przeprowadzenia w najkrotszym mozliwie
terminie glebokiej restrukturyzacji Instytutu, zgodnie z programem
przyjetym przez Rade Naukowa na posiedzeniu w dniu 18 marca 1998 r.
Instytut Energii Atomowej moze byc czescia skladowa utworzonego w
przyszlosci Panstwowego Instytutu Atomistyki w Swierku.
**********************************************************************
CO TAM PANIE W DYREKCJI?
W dniu 16.10.1998 Prezes PAA wreczyl dymisje ze stanowiska Dyrektora
IEA mgr inz. Jackowi Milczarkowi i powolal na stanowisko pelniacego
obowiazki Dyrektora IEA dr Krzysztofa Wieteske.
Pierwszym krokiem nowego dyrektora bylo zwolanie zebrania
informacyjnego Kolegium i kierownikow zespolow, a to w celu
poinformowania pracownikow IEA o aktualnej sytuacji, czyli uspokojenia
nastrojow.
Z krotkiego wystapienia programowego dra Wieteski wynotowalismy, ze
jego celem jest:
- utrzymanie istnienia IEA,
- zapewnienie eksploatacji reaktora MARIA do jego smierci technicznej
a nie tylko przez najblizsze 2 lata,
- doprowadzenie IEA do takiego stanu, aby stal sie atrakcyjnym
partnerem dla IPJ przy ewentualnym tworzeniu Instytutu Panstwowego
na terenie Swierku; tak sie sklada, ze Instytuty Panstwowe beda
mialy wypelniac zadania potrzebne w skali panstwa, a IEA juz takie
zadania wypelnia,
- doprowadzenie IEA do zdolnosci nadawania stopnia doktora
habilitowanego i doktora nauk technicznych.
Spelnienie tych zamierzen bedzie wymagalo GLEBOKIEJ RESTRUKTURYZACJI.
Zmiany strukturalne nastapia juz w listopadzie. Powstana Zaklady
niezbedne z punktu widzenia profilu Instytutu i do nich beda
przyjmowani fachowcy. Miedzy innymi zostanie utworzony Zaklad
Energetyki Jadrowej, a to w celu podtrzymania tej galezi wiedzy w
Polsce.
Nieuniknione zwolnienia beda przeprowadzane w sposob ludzki i dotkna
mniejsza liczbe osob niz bedaca w obiegu liczba '200'.
Bedzie dokonane 'przeswietlenie finansowe' IEA, ktore ustali gdzie sa
rezerwy finansowe i/lub pozwoli na renegocjacje umow z PAA na
dzialalnosc Sluzb Panstwowych.
Finansowanie IEA bedzie utrzymane na poziomie tegorocznym, wiec cudow
finansowych nie nalezy sie spodziewac.
W dyskusji domagano sie wystapienia do Rzadu o zwiekszenie
finansowania IEA o 100%, co dopiero pozwoliloby odwrocic negatywne
tendencje kadrowe. Procz tego pojawil sie wniosek o wprowadzenie
jasnych regul rozliczania Zakladow z wynikow pracy.
Padl tez wniosek o uczczenie intronizacji nowego dyrektora w uswiecony
tradycja staropolska sposob, ale tenze replikowal, cytuje: "Balu nie
bedzie".
Krzysztof Andrzejewski
**********************************************************************
OSKARZENIA I KALUMNIE
Jak wszyscy pracownicy Swierka w ogolnosci, a Instytutu Energii
Atomowej w szczegolnosci, sledzimy z uwaga i troska poczynania naszych
wladz i sluchamy enuncjacji ich przedstawicieli, starajac sie znalezc
w tym wszystkim jakas wskazowke na temat tego, co z nami w koncu
bedzie. Niestety ani moj przyjaciel ani ja nie mozemy naszymi
skromnymi umyslami ogarnac calej zlozonosci tej sprawy. Dla nas
niezbadane sa wyroki Boskie i nieodgadnione zamierzenia resortu w
stosunku do podleglych mu instytucji. Nasze nastroje oscyluja, raz
wpadamy w rozpacz, innym znow razem nabieramy otuchy.
Przesledzmy po kolei meandry polityki resortu w stosunku do Osrodka w
Swierku. O tym, ze przez piec lat resort uwazal, ze instytuty naukowe
musza same sie rzadzic i same troszczyc o swoja przyszlosc, pisalismy
juz wielokrotnie. Od polowy zeszlego roku nasze wladze zmienily
poglady i przystapily do dzialania. Wedlug odwiecznej i sprawdzonej
zasady, jesli jakas sprawa jest do zalatwienia, powoluje sie komisje.
Resort poszedl dalej i powolal tych komisji kilka. Skutek byl latwy do
przewidzenia. Komisje sporzadzily protokoly rozbieznosci i w dalszym
ciagu nikt nic nie robil. W tej sytuacji Pan Prezes w pismie ze
stycznia tego roku zapowiedzial polaczenie obu instytutow w Swierku.
IPJ zaprotestowal bardzo gwaltownie i rozpoczal starania o
przeniesienie do Polskiej Akademii Nauk. Rada Naukowa IEA rowniez
sprzeciwila sie planom przeniesienia niewielkiej grupy swoich
pracownikow naukowych do IPJ i wcielenia reszty do zespolu reaktora,
ktory mialby stanowic odrebna jednostke o niejasnym statucie.
Pan Prezes PAA nie zrazil sie tymi protestami i pod koniec wrzesnia
zawiadomil zainteresowanych o tym, ze podjal decyzje o wlaczeniu IEA
(po uprzednim zwolnieniu okolo 200 osob) do IPJ. Jednoczesnie zwrocil
sie do KBN z prosba o akceptacje, a do Ministerstwa Finansow o
pieniadze potrzebne do przeprowadzenia zamierzonej akcji. W srodowisku
zawrzalo, obie Rady Naukowe i obie Dyrekcje uznaly decyzje Pana
Prezesa za niesluszne. Nie mogac rozwiazac Rad Naukowych i nie chcac
odwolywac Dyrektora IPJ Pan Prezes zdecydowal sie na odwolanie
Dyrektora IEA. Na posiedzeniu Rady Naukowej IEA, ktora miala
zaopiniowac te decyzje, Pan Wiceprezes (w zastepstwie Pana Prezesa)
uzasadnil ja tym, ze obecny Dyrektor nie ma dostatecznej sily
przebicia, aby wcielic w zycie zamierzenia resortu w stosunku do IEA.
Rada grzecznie poparla decyzje o odwolaniu i w dwa dni potem Dyrektor
zostal odwolany. Wszyscy naiwni wstrzymali oddech w obawie przed
skutkami tego wydarzenia. Na szczescie nic strasznego sie nie stalo.
Zaraz tego samego dnia p.o. Dyrektora zwolal zebranie, z ktorego
sprawozdanie zamieszczamy w tym numerze NEUTRONOW i z ktorego wynika,
ze nic szczegolnego w najblizszej przyszlosci sie nie wydarzy.
Nie wiemy, co mysla na ten temat Panstwo, ale moj przyjaciel i ja
jestesmy calkowicie oglupieni. Resort nie odwolal swoich planow
wlaczenia IEA do IPJ, dlaczego wiec nowy p.o. Dyrektora mowi o
utrzymaniu istnienia IEA? Czyzby Pan Prezes powolujac go na stanowisko
powiedzial mu cos na ucho, o czym my nic nie wiemy? Czy stanowisko
resortu w sprawie Swierka uleglo zmianie, a jesli tak to dlaczego?
Moze KBN wyrazil negatywna opinie albo Ministerstwo Finansow nie dalo
pieniedzy? Sadzimy, ze odpowiedzi na te pytania zainteresowalyby nie
tylko nas, ale i wszystkich pracownikow Swierka.
Nie jestesmy zlosliwi, ale nie mozemy sie tez powstrzymac przed
wyrazeniem opinii, ze jesli jakas decyzja zalezy od czynnikow
zewnetrznych, to najpierw trzeba zbadac wplyw tych czynnikow, a potem
oglaszac swoja decyzje, o ktorej wiadomo, ze wywola ogromne poruszenie
w srodowisku, ktorego dotyczy. Bo chyba cale to zamieszanie nie
zostalo wywolane tylko po to, aby mozna bylo zmienic Dyrektora IEA.
JAM
**********************************************************************
NIE MA PALIWA DLA MARII?
Czesto, zwlaszcza na posiedzeniach Rady Naukowej IEA slyszy sie, ze
jednym z najwazniejszych w chwili obecnej naszych problemow jest
koniecznosc zakupu paliwa dla MARII.
Tymczasem na calym swiecie (od IAEA w Wiedniu do ANL w USA) wiadomo,
ze w Swierku lezy 49 elementow paliwowych o wzbogaceniu 36% i
zawartosci U-235 rownej 550 g. Zakladajac wypalenie 45% daje to 247.5
g U-235 do wykorzystania z elementu. Poniewaz uzyskanie 1 MWd energii
wymaga zuzycia 1.25 g U-235, to z jednego elementu mozna uzyskaz 198
MWd. Przy zalozeniu, ze MARIA bedzie pracowala 2000 godzin rocznie na
mocy 16 MW trzeba bedzie wyprodukowac 2000/24x16=1333 MWd energii.
Poniewaz mamy 49 elementow, mozemy z nich wyprodukowac 49x198=9782
MWd, co starczy na:
9782/1333 = 7.3 roku.
W rzeczywistosci bedzie to ok 10% mniej, sadzac z dotychczasowej
praktyki. Niemniej jednak uporczywe robienie z nas niedorozwinietych
biedakow, ktorzy ani nie wiedza, co robia, ani nie wiedza, co maja,
wydaje sie nieco przedwczesne.
K. Andrzejewski
**********************************************************************
NEUTRONY W INTERNECIE
Szanowna Redakcjo!
Milo mi Panow zawiadomic, ze od dzis "NEUTRONY" (nr-y 3-20/1998) staly
sie dostepne w sieci WWW na serwerze Zakladu P-II:
http://india.cyf.gov.pl
Wejscie bezposrednio na strone "Neutronow" nastepuje przez wywolanie:
http://india.cyf.gov.pl/neutrony.htm
natomiast bezposrednio do np. numeru 20 z 1998r:
http://india.cyf.gov.pl/neutrony/98-20.htm
Lacze serdeczne pozdrowienia i zyczenia sukcesow w pracy redakcyjnej!
Roscislaw Kaczarowski
P.S. Prosze o uwagi n.t. redakcji graficznej strony glownej - obecnie
jest bardzo uboga, ale jezeli bedziecie mieli ciekawe pomysly, to
oczywiscie je uwzglednie. Mozna np. dolaczyc grafike (obrazki) ze
skanera, edytora Microsoft Word, a nawet portrety redaktorow (byloby
to mile widziane - mamy mini-kamere TV sprzezona z komputerem!). R.K.
-----------
OD REDAKCJI:
Zachecamy Czytelnikow do korzystania z tej formy dostepu do NEUTRONOW.
W najblizszej przyszlosci postaramy sie, aby na wymienionym serwerze
byly dostepne wszystkie numery. W dalszym ciagu bedziemy rozsylac
nasze pismo stalym Czytelnikom poczta elektroniczna.
**********************************************************************
OSRODEK SWIERK JAKO INKUBATOR PRZEDSIEBIORCZOSCI
Sytuacja w jakiej znalazl sie obecnie osrodek Swierk stwarza mu
ogromne mozliwosci rozwoju, pod warunkiem wszakze uaktywnienia
potencjalu ludzkiego, ktory wbrew pozorom w nim i wokol niego pracuje.
Warunkiem wzmozenia aktywnosci byloby wprowadzenie pewnych zachet.
Coz, wiadomo, w panstwowym instytucie nie ma funduszy na podwyzki, a
te jesli juz sie pojawia "naleza sie przeciez kazdemu i to oczywiscie
po rowno", przy czym podzial funduszy odbywa sie na zasadach
publicznego "autodafe". Dlatego rownolegle do restrukturyzacji o
charakterze centralizacyjnym, powinny w Osrodku pojawic sie ruchy
decentralizujace wszyskie te piony, gdzie jest to uzasadnione
ekonomicznie.
Na tej zasadzie proponuje do rozwazenia akcje "rozdawnictwa wolnosci",
dla ktorego dobra okazja moglyby byc na przyklad jakiekolwiek blizsze
czy dalsze zwolniena grupowe. Ci, ktorzy do tego dorosli, powinni w
zamian za zwolnienie (dobrowolne, badz przymusowe) miec mozliwosc
stworzenia na terenie Osrodka swoich prywatnych firm, ktore
korzystalyby z kilkuletnich preferencji (lokalowych i zaplecza
technicznego), pod warunkiem prowadzenia dzialalnosci zgodnej ze
strategia Osrodka (jesli taka nie istnieje, to zgodnie ze specjalnie
na ten cel przygotowanym "regulaminem uwlaszczeniowym").
Przed proponowanym tu dzialaniem restrukturyzacyjnym nalezaloby
jedynie rozwazyc kwestie na czym polega ekonomika prawdziwej nauki i
od tego uzalezniac strategie wydzielania z Osrodka drobnych firemek
badawczych.
1. Jesli prawdziwa nauka to taka, ktora z zalozenia jest deficytowa,
a wiec zawsze wymaga dotacji, a Osrodek ma pozostac naukowym, to
Osrodek powinien pozostac konglomeratem wylacznie tych pracowni i
zakladow naukowych, ktore nie potrafia na siebie zarobic.
2. Jesli przeciwnie, prawdziwa nauka jest samodzielna, to z Osrodka
nalezaloby wylaczyc (ergo: skazac na powolne wymarcie) jedynie te
zaklady i pracownie, ktore utrzymac sie samodzielnie nie potrafia.
Przedstawiony wyzej postulat nosi nazwe inkubatora przedsiebiorczosci.
Pomysl ten na gruncie polskim nie jest nowy. Udal sie w niektorych
zakladach Politechniki Warszawskiej, ktore nie mogly inaczej utrzymac
swojej zbyt licznej kadry. Znany jest tez przypadek lodzkiego
inkubatora, gdzie rowniez rozwinieto kilka interesujacych form
dzialalnosci zarowno badawczej, jak i produkcyjnej. Firmom w
inkubatorze nieco latwiej o kredyty gospodarcze, poniewaz nie sa
"firmami znikad", w przeciwienstwie do przecietnych, nowo powstajacych
podmiotow gospodarczych.
Inkubator przedsiebiorczosci nie jest szansa dla kazdego.
Doswiadczenie pokazalo, ze korzystanie z wolnosci dla niejednego
okazalo sie za trudne. Ale tych kilku, ktorym powinien sie on udac na
terenie Osrodka, powinno dac dobry przyklad dla reszty, a co najmniej
przyniesc nowe miejsca atrakcyjnej pracy.
(ady)
**********************************************************************
IPJ W KSIAZCE TELEFONICZNEJ
W poprzednim numerze NEUTRONOW znalazl sie spis numerow IEA z ostatnio
wydanej warszawskiej ksiazki telefonicznej (na lata 1998/99). W
tekscie znalazly sie tez uszczypliwe uwagi na temat umieszczonej na
sasiedniej stronie ksiazki ramki z telefonami Instytutu Problemow
Jadrowych i reklama uslug tegoz Instytutu. Na obrone IPJ nalezy dodac,
iz instytucja ta przez caly czas posiadala wlasna AKTUALNA ksiazke
telefoniczna, a nie jak IEA zdezaktualizowany spis, gdzie polowa
wymienionych na kazdej stronie osob juz od lat nie pracuje, a funkcje
i telefony pozostalych wielokrotnie sie juz zmienily. Trudno tez uznac
za naganne, ze stary, dobrze znany, numer Dyrekcji (i faksu) IPJ
pozostanie aktualny, nawet po przejsciu na nowego operatora sieci.
Najdziwniejsze wydaja sie uszczypliwosci zwiazane z reklama uslug
naukowo-badawczych, oferowanych przez IPJ. Czyzby w latach 1998/99 IEA
niczego nie mial do zaoferowania czytelnikom warszawskiej ksiazki
telefonicznej poza spisem numerow?
MAR
**********************************************************************
Z PRASY
Dodatek ilustrowany do RZECZYPOSPOLITEJ z 8 pazdziernika zamiescil
artykul-reportaz opatrzony wieloma fotografiami pod wymownym tytulem
"POWALONY SWIERK" i zywa paginacja "REAKTOR POD MLOTEK".
Zainteresowanych odsylamy do gazety. Byc moze w przyszlosci cos na ten
temat napiszemy.
**********************************************************************
DWA W JEDNYM: KONDOLENCJE I GRATULACJE
Nasz przemily kolega, ktory namawial w NEUTRONACH do glosowania na
siebie w wyborach samorzadowych, niestety nie zostal wybrany. Skladamy
Mu wyrazy ubolewania, ale takze gratulujemy, bo choc stracil samorzad,
to zyskala nauka.
**********************************************************************
* *
* Nowych Czytelnikow, ktorzy chca regularnie otrzymywac NEUTRONY, *
* prosimy o przeslanie adresu swojej poczty elektronicznej *
* ktoremukolwiek z czlonkow Redakcji. W identyczny sposob prosimy *
* dostarczac materialy do publikacji. *
* *
**********************************************************************
* *
* REDAKCJA: *
* Krzysztof Andrzejewski (IEA): e02ka@cx1.cyf.gov.pl *
* Janusz Mika (IEA): mika@waw.pdi.net *
* Andrzej T. Mikulski (ORB): mikulski@cx1.cyf.gov.pl *
* Marek A. Rabinski (IPJ): rabinski@ipj.gov.pl *
* *
**********************************************************************