**********************************************************************

* *

* # # #### # # ##### #### ### # # # # *

* ## # # # # # # # # # ## # # # *

* # # # ### # # # # # # # # # # # # *

* # ## # # # # #### # # # ## # *

* # # #### ### # # # ### # # # *

* *

*--------------------------------------------------------------------*

* NEUTRONY - niezalezne i nieregularne pismo komputerowe *

* Osrodka w Swierku *

* Nr 22 (38) / 1998 21 pazdziernika 1998 *

**********************************************************************

W NUMERZE:

- Prezes telefonuje do NEUTRONOW

- Uchwala RN IEA

- Nowa p.o. Dyrekcja IEA

- Oskarzenia i kalumnie

- Paliwo dla MARII (nie na najblizsza zime, ale na wiele lat)

- NEUTRONY w Swiatowej Pajeczynie

- Nasz Czytelnik o wczesniakach

- Telefony IPJ

- Z prasy: mlot na atomistow

- Nie warto reklamowac sie w NEUTRONACH

W NASTEPNYM NUMERZE:

- O szkoleniu geronto-atomistow

**********************************************************************

OD REDAKCJI:

W poprzednim numerze naszego pisma podalismy tresc listu Pana Prezesa

PAA z dnia 6 pazdziernika br., w ktorym prosi on Przewodniczacego Rady

Naukowej IEA o przedstawienie opinii Rady w sprawie zamierzonego

odwolania Dyrektora IEA. Kazdy z czlonkow Rady i zaproszeni goscie

otrzymali kopie tego listu wraz z zawiadomieniem o posiedzeniu Rady.

Naszym zdaniem czlonkowie Rady reprezentuja w niej wszystkich

pracownikow Instytutu i przed podjeciem waznych decyzji moga i powinni

sie z konsultowac ze swoim najblizszym otoczeniem. Uznalismy wiec, ze

mamy prawo i obowiazek zawiadomic naszych Czytelnikow o tej sprawie, i

zamiast pisac o niej wlasnymi slowami postanowilismy zamiescic in

extenso krotki list Pana Prezesa. Tak zrobilismy kiedys z listem w

sprawie laczenia instytutow w Swierku z dnia 16 stycznia br., co nie

spotkalo sie z zadnym sprzeciwem.

Tym razem bylo inaczej. Pan Prezes zadzwonil do jednego z czlonkow

naszej Redakcji wyrazajac swoje niezadowolenie. Jego zdaniem sprawa

odwolania Dyrektora ma charakter personalny i podawanie jej do

publicznej wiadomosci jest niewlasciwe. Nie zgadzamy sie z tym

pogladem i uwazamy, ze jest to sprawa publiczna. Chcemy tez dodac, ze

sam zainteresowany nie ma o to do nas najmniejszej pretensji.

Niemniej przykro nam, ze narazilismy sie na dezaprobate zwierzchnosci

i na przyszlosc obiecujemy juz nigdy nie zamieszczac zadnych pism

naszych wladz.

**********************************************************************

OPINIA RADY NAUKOWEJ INSTYTUTU ENERGII ATOMOWEJ W SPRAWIE WLACZENIA

IEA DO IPJ PRZYJETA NA POSIEDZENIU W DNIU 23 WRZESNIA 1998

Rada Naukowa Instytutu Energii Atomowej stwierdza, ze w chwili obecnej

brak jest przeslanek uzasadniajacych merytorycznie i ekonomicznie

decyzje o wlaczeniu Instytutu Energii Atomowej do Instytutu Problemow

Jadrowych.

Instytut Energii Atomowej znalazl w nowych warunkach spolecznych, po

zaniechaniu budowy elektrowni jadrowej Zarnowiec, swoje miejsce w

zyciu naukowym Kraju. Liczba pracownikow z tytulem naukowym profesora

(7 osob), liczba pracownikow ze stopniem naukowym doktora

habilitowanego (13 osob), liczba publikacji i liczba finansowanych

przez KBN projektow badawczych stawia Instytut w szeregu najlepszych

Instytutow w Polsce. Liczba cytowan publikacji pracownikow Instytutu

lokuje go wsrod naszych najlepszych instytucji naukowych.

Instytut Energii Atomowej jest obecnie jedyna w Polsce placowka

naukowo-badawcza eksploatujaca reaktor jadrowy, zajmujaca sie

gospodarka wypalonym paliwem jadrowym i gospodarka, w skali calego

kraju, odpadami promieniotworczymi. IEA prowadzi wzorowo, co zostalo

podkreslone przez organizacje miedzynarodowe, likwidacje wylaczonego z

eksploatacji reaktora badawczego EWA. W Instytucie Energii Atomowej

prowadzone sa naswietlania materialow tarczowych, z ktorych nastepnie

wytwarza sie izotopy promieniotworcze dla ochrony zdrowia, dla

przemyslu i dla nauki. W IEA sa prowadzone badania przy wykorzystaniu

wiazek neutronow, a takze prace w zakresie dozymetrii promieniowania

jonizujacego oraz w zakresie bezpieczenstwa jadrowego. Laboratorium

badawcze Instytutu uzyskalo certyfikat Polskiego Centrum Badan i

Certyfikacji oraz uznane zostalo jako uprawnione Laboratorium Urzedu

Dozoru Technicznego.

Proponowane obecnie wlaczenie IEA, zajmujacego sie przede wszystkim

badaniami stosowanymi i znajdujacego sie w Zespole T-10 KBN do IPJ,

prowadzacego badania podstawowe i znajdujacego sie w Zespole P-3 KBN,

byloby organizacyjnie chybione. Wlaczenie to byloby rowniez sprzeczne

z opinia srodowiska naukowego IPJ, ktore zdaje sobie sprawe ze

zlozonosci problematyki reaktorow, wypalonego paliwa, bezpieczenstwa

jadrowego i ochrony radiologicznej.

Proponowane wlaczenie IEA do IPJ nie rozwiaze trudnosci ekonomicznych

obu Instytutow. Wynikaja one przede wszystkim z lokalizacji obu

Instytutow w Osrodku Badawczym Swierk, co skazuje je na ponoszenie

znacznych kosztow utrzymania infrastruktury technicznej: zaopatrzenia

w cieplo, energie elektryczna, wode i odprowadzanie sciekow. Zmiany

organizacyjne i zmniejszanie liczby pracownikow nie zmienia w

zasadniczy sposob kosztow infrastruktury, a tylko spowoduja

koniecznosc ponoszenia tych kosztow przez mniejsza liczbe pracownikow.

W tej sytuacji proponowana reorganizacja nie przyniesie spodziewanych

rezultatow. Spowoduje nieuchronny w takiej sytuacji odplyw

wysokokwalifikowanych kadr zniecheconych niskim poziomem wynagrodzen i

niewlasciwym ich traktowaniem.

Z wymienionych powodow Rada Naukowa Instytutu Energii Atomowej

stanowczo sprzeciwia sie proponowanemu przylaczeniu Instytutu Energii

Atomowej do Instytutu Problemow Jadrowych. Jednoczesnie Rada Naukowa

oczekuje od Dyrektora Instytutu przeprowadzenia w najkrotszym mozliwie

terminie glebokiej restrukturyzacji Instytutu, zgodnie z programem

przyjetym przez Rade Naukowa na posiedzeniu w dniu 18 marca 1998 r.

Instytut Energii Atomowej moze byc czescia skladowa utworzonego w

przyszlosci Panstwowego Instytutu Atomistyki w Swierku.

**********************************************************************

CO TAM PANIE W DYREKCJI?

W dniu 16.10.1998 Prezes PAA wreczyl dymisje ze stanowiska Dyrektora

IEA mgr inz. Jackowi Milczarkowi i powolal na stanowisko pelniacego

obowiazki Dyrektora IEA dr Krzysztofa Wieteske.

Pierwszym krokiem nowego dyrektora bylo zwolanie zebrania

informacyjnego Kolegium i kierownikow zespolow, a to w celu

poinformowania pracownikow IEA o aktualnej sytuacji, czyli uspokojenia

nastrojow.

Z krotkiego wystapienia programowego dra Wieteski wynotowalismy, ze

jego celem jest:

- utrzymanie istnienia IEA,

- zapewnienie eksploatacji reaktora MARIA do jego smierci technicznej

a nie tylko przez najblizsze 2 lata,

- doprowadzenie IEA do takiego stanu, aby stal sie atrakcyjnym

partnerem dla IPJ przy ewentualnym tworzeniu Instytutu Panstwowego

na terenie Swierku; tak sie sklada, ze Instytuty Panstwowe beda

mialy wypelniac zadania potrzebne w skali panstwa, a IEA juz takie

zadania wypelnia,

- doprowadzenie IEA do zdolnosci nadawania stopnia doktora

habilitowanego i doktora nauk technicznych.

Spelnienie tych zamierzen bedzie wymagalo GLEBOKIEJ RESTRUKTURYZACJI.

Zmiany strukturalne nastapia juz w listopadzie. Powstana Zaklady

niezbedne z punktu widzenia profilu Instytutu i do nich beda

przyjmowani fachowcy. Miedzy innymi zostanie utworzony Zaklad

Energetyki Jadrowej, a to w celu podtrzymania tej galezi wiedzy w

Polsce.

Nieuniknione zwolnienia beda przeprowadzane w sposob ludzki i dotkna

mniejsza liczbe osob niz bedaca w obiegu liczba '200'.

Bedzie dokonane 'przeswietlenie finansowe' IEA, ktore ustali gdzie sa

rezerwy finansowe i/lub pozwoli na renegocjacje umow z PAA na

dzialalnosc Sluzb Panstwowych.

Finansowanie IEA bedzie utrzymane na poziomie tegorocznym, wiec cudow

finansowych nie nalezy sie spodziewac.

W dyskusji domagano sie wystapienia do Rzadu o zwiekszenie

finansowania IEA o 100%, co dopiero pozwoliloby odwrocic negatywne

tendencje kadrowe. Procz tego pojawil sie wniosek o wprowadzenie

jasnych regul rozliczania Zakladow z wynikow pracy.

Padl tez wniosek o uczczenie intronizacji nowego dyrektora w uswiecony

tradycja staropolska sposob, ale tenze replikowal, cytuje: "Balu nie

bedzie".

Krzysztof Andrzejewski

**********************************************************************

OSKARZENIA I KALUMNIE

Jak wszyscy pracownicy Swierka w ogolnosci, a Instytutu Energii

Atomowej w szczegolnosci, sledzimy z uwaga i troska poczynania naszych

wladz i sluchamy enuncjacji ich przedstawicieli, starajac sie znalezc

w tym wszystkim jakas wskazowke na temat tego, co z nami w koncu

bedzie. Niestety ani moj przyjaciel ani ja nie mozemy naszymi

skromnymi umyslami ogarnac calej zlozonosci tej sprawy. Dla nas

niezbadane sa wyroki Boskie i nieodgadnione zamierzenia resortu w

stosunku do podleglych mu instytucji. Nasze nastroje oscyluja, raz

wpadamy w rozpacz, innym znow razem nabieramy otuchy.

Przesledzmy po kolei meandry polityki resortu w stosunku do Osrodka w

Swierku. O tym, ze przez piec lat resort uwazal, ze instytuty naukowe

musza same sie rzadzic i same troszczyc o swoja przyszlosc, pisalismy

juz wielokrotnie. Od polowy zeszlego roku nasze wladze zmienily

poglady i przystapily do dzialania. Wedlug odwiecznej i sprawdzonej

zasady, jesli jakas sprawa jest do zalatwienia, powoluje sie komisje.

Resort poszedl dalej i powolal tych komisji kilka. Skutek byl latwy do

przewidzenia. Komisje sporzadzily protokoly rozbieznosci i w dalszym

ciagu nikt nic nie robil. W tej sytuacji Pan Prezes w pismie ze

stycznia tego roku zapowiedzial polaczenie obu instytutow w Swierku.

IPJ zaprotestowal bardzo gwaltownie i rozpoczal starania o

przeniesienie do Polskiej Akademii Nauk. Rada Naukowa IEA rowniez

sprzeciwila sie planom przeniesienia niewielkiej grupy swoich

pracownikow naukowych do IPJ i wcielenia reszty do zespolu reaktora,

ktory mialby stanowic odrebna jednostke o niejasnym statucie.

Pan Prezes PAA nie zrazil sie tymi protestami i pod koniec wrzesnia

zawiadomil zainteresowanych o tym, ze podjal decyzje o wlaczeniu IEA

(po uprzednim zwolnieniu okolo 200 osob) do IPJ. Jednoczesnie zwrocil

sie do KBN z prosba o akceptacje, a do Ministerstwa Finansow o

pieniadze potrzebne do przeprowadzenia zamierzonej akcji. W srodowisku

zawrzalo, obie Rady Naukowe i obie Dyrekcje uznaly decyzje Pana

Prezesa za niesluszne. Nie mogac rozwiazac Rad Naukowych i nie chcac

odwolywac Dyrektora IPJ Pan Prezes zdecydowal sie na odwolanie

Dyrektora IEA. Na posiedzeniu Rady Naukowej IEA, ktora miala

zaopiniowac te decyzje, Pan Wiceprezes (w zastepstwie Pana Prezesa)

uzasadnil ja tym, ze obecny Dyrektor nie ma dostatecznej sily

przebicia, aby wcielic w zycie zamierzenia resortu w stosunku do IEA.

Rada grzecznie poparla decyzje o odwolaniu i w dwa dni potem Dyrektor

zostal odwolany. Wszyscy naiwni wstrzymali oddech w obawie przed

skutkami tego wydarzenia. Na szczescie nic strasznego sie nie stalo.

Zaraz tego samego dnia p.o. Dyrektora zwolal zebranie, z ktorego

sprawozdanie zamieszczamy w tym numerze NEUTRONOW i z ktorego wynika,

ze nic szczegolnego w najblizszej przyszlosci sie nie wydarzy.

Nie wiemy, co mysla na ten temat Panstwo, ale moj przyjaciel i ja

jestesmy calkowicie oglupieni. Resort nie odwolal swoich planow

wlaczenia IEA do IPJ, dlaczego wiec nowy p.o. Dyrektora mowi o

utrzymaniu istnienia IEA? Czyzby Pan Prezes powolujac go na stanowisko

powiedzial mu cos na ucho, o czym my nic nie wiemy? Czy stanowisko

resortu w sprawie Swierka uleglo zmianie, a jesli tak to dlaczego?

Moze KBN wyrazil negatywna opinie albo Ministerstwo Finansow nie dalo

pieniedzy? Sadzimy, ze odpowiedzi na te pytania zainteresowalyby nie

tylko nas, ale i wszystkich pracownikow Swierka.

Nie jestesmy zlosliwi, ale nie mozemy sie tez powstrzymac przed

wyrazeniem opinii, ze jesli jakas decyzja zalezy od czynnikow

zewnetrznych, to najpierw trzeba zbadac wplyw tych czynnikow, a potem

oglaszac swoja decyzje, o ktorej wiadomo, ze wywola ogromne poruszenie

w srodowisku, ktorego dotyczy. Bo chyba cale to zamieszanie nie

zostalo wywolane tylko po to, aby mozna bylo zmienic Dyrektora IEA.

JAM

**********************************************************************

NIE MA PALIWA DLA MARII?

Czesto, zwlaszcza na posiedzeniach Rady Naukowej IEA slyszy sie, ze

jednym z najwazniejszych w chwili obecnej naszych problemow jest

koniecznosc zakupu paliwa dla MARII.

Tymczasem na calym swiecie (od IAEA w Wiedniu do ANL w USA) wiadomo,

ze w Swierku lezy 49 elementow paliwowych o wzbogaceniu 36% i

zawartosci U-235 rownej 550 g. Zakladajac wypalenie 45% daje to 247.5

g U-235 do wykorzystania z elementu. Poniewaz uzyskanie 1 MWd energii

wymaga zuzycia 1.25 g U-235, to z jednego elementu mozna uzyskaz 198

MWd. Przy zalozeniu, ze MARIA bedzie pracowala 2000 godzin rocznie na

mocy 16 MW trzeba bedzie wyprodukowac 2000/24x16=1333 MWd energii.

Poniewaz mamy 49 elementow, mozemy z nich wyprodukowac 49x198=9782

MWd, co starczy na:

9782/1333 = 7.3 roku.

W rzeczywistosci bedzie to ok 10% mniej, sadzac z dotychczasowej

praktyki. Niemniej jednak uporczywe robienie z nas niedorozwinietych

biedakow, ktorzy ani nie wiedza, co robia, ani nie wiedza, co maja,

wydaje sie nieco przedwczesne.

K. Andrzejewski

**********************************************************************

NEUTRONY W INTERNECIE

Szanowna Redakcjo!

Milo mi Panow zawiadomic, ze od dzis "NEUTRONY" (nr-y 3-20/1998) staly

sie dostepne w sieci WWW na serwerze Zakladu P-II:

http://india.cyf.gov.pl

Wejscie bezposrednio na strone "Neutronow" nastepuje przez wywolanie:

http://india.cyf.gov.pl/neutrony.htm

natomiast bezposrednio do np. numeru 20 z 1998r:

http://india.cyf.gov.pl/neutrony/98-20.htm

Lacze serdeczne pozdrowienia i zyczenia sukcesow w pracy redakcyjnej!

Roscislaw Kaczarowski

P.S. Prosze o uwagi n.t. redakcji graficznej strony glownej - obecnie

jest bardzo uboga, ale jezeli bedziecie mieli ciekawe pomysly, to

oczywiscie je uwzglednie. Mozna np. dolaczyc grafike (obrazki) ze

skanera, edytora Microsoft Word, a nawet portrety redaktorow (byloby

to mile widziane - mamy mini-kamere TV sprzezona z komputerem!). R.K.

-----------

OD REDAKCJI:

Zachecamy Czytelnikow do korzystania z tej formy dostepu do NEUTRONOW.

W najblizszej przyszlosci postaramy sie, aby na wymienionym serwerze

byly dostepne wszystkie numery. W dalszym ciagu bedziemy rozsylac

nasze pismo stalym Czytelnikom poczta elektroniczna.

**********************************************************************

OSRODEK SWIERK JAKO INKUBATOR PRZEDSIEBIORCZOSCI

Sytuacja w jakiej znalazl sie obecnie osrodek Swierk stwarza mu

ogromne mozliwosci rozwoju, pod warunkiem wszakze uaktywnienia

potencjalu ludzkiego, ktory wbrew pozorom w nim i wokol niego pracuje.

Warunkiem wzmozenia aktywnosci byloby wprowadzenie pewnych zachet.

Coz, wiadomo, w panstwowym instytucie nie ma funduszy na podwyzki, a

te jesli juz sie pojawia "naleza sie przeciez kazdemu i to oczywiscie

po rowno", przy czym podzial funduszy odbywa sie na zasadach

publicznego "autodafe". Dlatego rownolegle do restrukturyzacji o

charakterze centralizacyjnym, powinny w Osrodku pojawic sie ruchy

decentralizujace wszyskie te piony, gdzie jest to uzasadnione

ekonomicznie.

Na tej zasadzie proponuje do rozwazenia akcje "rozdawnictwa wolnosci",

dla ktorego dobra okazja moglyby byc na przyklad jakiekolwiek blizsze

czy dalsze zwolniena grupowe. Ci, ktorzy do tego dorosli, powinni w

zamian za zwolnienie (dobrowolne, badz przymusowe) miec mozliwosc

stworzenia na terenie Osrodka swoich prywatnych firm, ktore

korzystalyby z kilkuletnich preferencji (lokalowych i zaplecza

technicznego), pod warunkiem prowadzenia dzialalnosci zgodnej ze

strategia Osrodka (jesli taka nie istnieje, to zgodnie ze specjalnie

na ten cel przygotowanym "regulaminem uwlaszczeniowym").

Przed proponowanym tu dzialaniem restrukturyzacyjnym nalezaloby

jedynie rozwazyc kwestie na czym polega ekonomika prawdziwej nauki i

od tego uzalezniac strategie wydzielania z Osrodka drobnych firemek

badawczych.

1. Jesli prawdziwa nauka to taka, ktora z zalozenia jest deficytowa,

a wiec zawsze wymaga dotacji, a Osrodek ma pozostac naukowym, to

Osrodek powinien pozostac konglomeratem wylacznie tych pracowni i

zakladow naukowych, ktore nie potrafia na siebie zarobic.

2. Jesli przeciwnie, prawdziwa nauka jest samodzielna, to z Osrodka

nalezaloby wylaczyc (ergo: skazac na powolne wymarcie) jedynie te

zaklady i pracownie, ktore utrzymac sie samodzielnie nie potrafia.

Przedstawiony wyzej postulat nosi nazwe inkubatora przedsiebiorczosci.

Pomysl ten na gruncie polskim nie jest nowy. Udal sie w niektorych

zakladach Politechniki Warszawskiej, ktore nie mogly inaczej utrzymac

swojej zbyt licznej kadry. Znany jest tez przypadek lodzkiego

inkubatora, gdzie rowniez rozwinieto kilka interesujacych form

dzialalnosci zarowno badawczej, jak i produkcyjnej. Firmom w

inkubatorze nieco latwiej o kredyty gospodarcze, poniewaz nie sa

"firmami znikad", w przeciwienstwie do przecietnych, nowo powstajacych

podmiotow gospodarczych.

Inkubator przedsiebiorczosci nie jest szansa dla kazdego.

Doswiadczenie pokazalo, ze korzystanie z wolnosci dla niejednego

okazalo sie za trudne. Ale tych kilku, ktorym powinien sie on udac na

terenie Osrodka, powinno dac dobry przyklad dla reszty, a co najmniej

przyniesc nowe miejsca atrakcyjnej pracy.

(ady)

**********************************************************************

IPJ W KSIAZCE TELEFONICZNEJ

W poprzednim numerze NEUTRONOW znalazl sie spis numerow IEA z ostatnio

wydanej warszawskiej ksiazki telefonicznej (na lata 1998/99). W

tekscie znalazly sie tez uszczypliwe uwagi na temat umieszczonej na

sasiedniej stronie ksiazki ramki z telefonami Instytutu Problemow

Jadrowych i reklama uslug tegoz Instytutu. Na obrone IPJ nalezy dodac,

iz instytucja ta przez caly czas posiadala wlasna AKTUALNA ksiazke

telefoniczna, a nie jak IEA zdezaktualizowany spis, gdzie polowa

wymienionych na kazdej stronie osob juz od lat nie pracuje, a funkcje

i telefony pozostalych wielokrotnie sie juz zmienily. Trudno tez uznac

za naganne, ze stary, dobrze znany, numer Dyrekcji (i faksu) IPJ

pozostanie aktualny, nawet po przejsciu na nowego operatora sieci.

Najdziwniejsze wydaja sie uszczypliwosci zwiazane z reklama uslug

naukowo-badawczych, oferowanych przez IPJ. Czyzby w latach 1998/99 IEA

niczego nie mial do zaoferowania czytelnikom warszawskiej ksiazki

telefonicznej poza spisem numerow?

MAR

**********************************************************************

Z PRASY

Dodatek ilustrowany do RZECZYPOSPOLITEJ z 8 pazdziernika zamiescil

artykul-reportaz opatrzony wieloma fotografiami pod wymownym tytulem

"POWALONY SWIERK" i zywa paginacja "REAKTOR POD MLOTEK".

Zainteresowanych odsylamy do gazety. Byc moze w przyszlosci cos na ten

temat napiszemy.

**********************************************************************

DWA W JEDNYM: KONDOLENCJE I GRATULACJE

Nasz przemily kolega, ktory namawial w NEUTRONACH do glosowania na

siebie w wyborach samorzadowych, niestety nie zostal wybrany. Skladamy

Mu wyrazy ubolewania, ale takze gratulujemy, bo choc stracil samorzad,

to zyskala nauka.

**********************************************************************

* *

* Nowych Czytelnikow, ktorzy chca regularnie otrzymywac NEUTRONY, *

* prosimy o przeslanie adresu swojej poczty elektronicznej *

* ktoremukolwiek z czlonkow Redakcji. W identyczny sposob prosimy *

* dostarczac materialy do publikacji. *

* *

**********************************************************************

* *

* REDAKCJA: *

* Krzysztof Andrzejewski (IEA): e02ka@cx1.cyf.gov.pl *

* Janusz Mika (IEA): mika@waw.pdi.net *

* Andrzej T. Mikulski (ORB): mikulski@cx1.cyf.gov.pl *

* Marek A. Rabinski (IPJ): rabinski@ipj.gov.pl *

* *

**********************************************************************