**********************************************************************
*                                                                    *
*    #   #   ####   #   #   #####   ####     ###    #   #   #   #    *
*    ##  #   #      #   #     #     #   #   #   #   ##  #   #   #    *
*    # # #   ###    #   #     #     #   #   #   #   # # #    # #     *
*    #  ##   #      #   #     #     ####    #   #   #  ##     #      *
*    #   #   ####    ###      #     #   #    ###    #   #     #      *
*                                                                    *
*--------------------------------------------------------------------*
*       NEUTRONY - niezalezne i nieregularne pismo komputerowe       *
*                        Osrodka w Swierku                           *
*    Nr 5 (47) / 1999                               30 marca 1999    *
**********************************************************************
 
W NUMERZE:
- Jajco Wielkanocne
- Wybory Dyrektora IEA
- Rada Naukowa IEA
- Walny Zjazd PTN
- W Swierku nie bylo awarii
- Wklad zewnetrznych organow do myslenia w Rade Naukowa IEA
- Ogniem i mlotem - czyli cywilizacyjna obsluga panstwa 
- Przyszlosc nauki
- Mechanika Schroedingera a mechanika Gryzinskiego
- Hold pamieci Cyryla Dabrowskiego
**********************************************************************

            NY*NE                  Juz po raz drugi w historii pisma
          ONY*NEUTR                Wesolych Swiat Wielkiej Nocy
        RONY*NEUTRONY              zyczy Czytelnikom
      TRONY*NEUTRONY*NE            
     TRONY*NEUTRONY*NEUT           Redakcja
    TRONY*NEUTRONY*NEUTRO          
   TRONY*NEUTRONY*NEUTRONY         
  TRONY*NEUTRONY*NEUTRONY*N        
 TRONY*NEUTRONY*NEUTRONY*NEU       
TRONY*NEUTRONY*NEUTRONY*NEUTR      
RONY*NEUTRONY*NEUTRONY*NEUTRO      
ONY*NEUTRONY*NEUTRONY*NEUTRON      
NY*NEUTRONY*NEUTRONY*NEUTRONY      
Y*NEUTRONY*NEUTRONY*NEUTRONY*      
 NEUTRONY*NEUTRONY*NEUTRONY*       
  UTRONY*NEUTRONY*NEUTRONY*        
   RONY*NEUTRONY*NEUTRONY*         
    NY*NEUTRONY*NEUTRONY*          
      NEUTRONY*NEUTRON             
         RONY*NEUTR                

**********************************************************************
HABEMUS DIRECTOREM
Milo nam poinformowac naszych Czytelnikow, ze komisja konkursowa d/s
wyboru Dyrektora IEA zakonczyla swoja dzialalnosc. Pan Prezes PAA
przekazal Radzie Naukowej IEA do zaopiniowania kandydature dra
Krzysztofa Wieteski. W dniu 24 marca Rada, zdecydowana wiekszoscia
glosow, wyrazila pozytywna opinie o kandydacie, a 26 marca Prezes PAA
wreczyl mu nominacje. Nowomianowanemu Dyrektorowi skladamy serdeczne
gratulacje i osiagniecia zamierzonych celow.
                                                              Redakcja
**********************************************************************
SPRAWOZDANIE Z POSIEDZENIA RADY NAUKOWEJ IEA
Dnia 24.03.99 odbylo sie przedostatnie, niemniej jednak istotne
posiedzenie Rady Naukowej IEA.
Na poczatku Rada uczcila minuta ciszy pamiec dr hab. inz. Cyryla
Dabrowskiego - wspoltworcy polskiej fizyki reaktorowej.
W pierwszej czesci posiedzenia otwarto przewody doktorskie mgr Renaty
Mikolajczak (ORB) i mgr Mustafy S. El-Koliela oraz zaopiniowano
pozytywnie wniosek o mianowanie dr hab. L. Dabrowskiego na stanowisko
docenta.
Druga czesc miala na celu zaopiniowanie kandydatury dr Krzysztofa
Wieteski na funkcje dyrektora IEA. Kandydatura ta, wg. sformulowania
we wstepnym porzadku dziennym posiedzenia, zostala wyloniona przez
Komisje Konkursowa powolana przez Prezesa PAA. Prof. Mika, czlonek tej
Komisji poinformowal zebranych, ze zaopiniowala ona pozytywnie trzech
kandydatow na stanowisko dyrektora IEA, natomiast dr Wieteska znalazl
sie na czele przedstawionej Prezesowi listy.
Z wystapienia programowego dr Wieteski wynotowalismy nastepujace tezy:
- sytuacja finansowa IEA jest tudna, ale istnieje jeszcze mozliwosci 
  poprawy sytuacji, glownie poprzez zmniejszenie zatrudnienia,
- reaktor MARIA powinien stac sie pelnowartosciowym narzedziem
  badawczym,
- w celu splaty dlugow Instytutu nalezy sprzedac dom wczasowy "Swierk"
- trwaja negocjacje ze Zwiazkami Zawodowymi jak podzielic uzyskana
  sume,
- po odzyskaniu plynnosci finansowej nalezy polaczyc IPJ i IEA w jeden
  organizm, co powinno dac znaczace oszczednosci finansowe.
W wyniku glosowania dr K. Wieteska uzyskal 24 glosy "za", 4 "przeciw"
i 3 "wstrzymuje sie".
W wolnych wnioskach mgr inz. T. Wagner przedstwil propozycje zmian
regulaminu wyboru czlonkow Rady Nukowej w nastepnej kadencji.
Dotyczyly one glownie liczebnosci poszczegolnych grup zawodowych i
stanowisk reprezentowanych w Radzie. Spowodowalo to ozywiana dyskusje
na temat liczby czlonkow spoza IEA pomiedzy idealistami i
pragmatykami. Teoretycznie rzecz biorac, czlonkowie spoza IEA moga
sporo wniesc do prac Rady i ozywic dzialalnosc naukowa IEA. W praktyce
bywalo z tym roznie, moglismy liczyc tylko na czlonkow z bylego IBJ,
natomiast jeden z pozainstytutowych czlonkow Rady nie pokazal sie na
posiedzeniach ani razu w trakcie calej obecnej czteroletniej kadencji.
W rezultacie zebrani majac do wyboru pomiedzy sluszna zasada (ale bez
konkretnych nazwisk prominentow ktorzy mogliby IEA wesprzec) i
praktyka absencyjna, zmniejszyli liczbe pozainstytutowych czlonkow
Rady z 5 do 4. Zmniejszeniu do ustawowego minimum ulegla rowniez
liczba pracownikow nienaukowych reprezentowanych w Radzie z 14 do 12.
Nowoscia jest takze stworzenie jednej grupy dla pracownikow naukowych
liczacej 24 osob.
Opinie na temat raportu o stanie i perspektywach reaktora MARIA
przelozono na nastepne, ostatnie w tej kadencji posiedzenie Rady.
                                                       K. Andrzejewski
**********************************************************************
VI WALNY ZJAZD POLSKIEGO TOWARZYSTWA NUKLEONICZNEGO
27 marca 1999 roku odbyl sie VI Zjazd PTN, na ktorym przedstawiono
sprawozdanie z dwuletniej pracy Zarzadu, dokonano wyboru nowych
wladz i przedstawiono zamierzenia na przyszlosc. Na poczatku obrad
uczczono pamiec zmarlych kolegow: Jerzego Aleksandrowicza, Bogdana
Krajewskiego, Mariana Kielkiewicza, Wladyslawa Neya i Cyryla
Dabrowskiego.
Do wazniejszych dzialan zrealizowanych w okresie IV kadencji naleza:
1. wydanie serii artykulow przedstawiajacych spostrzezenia i wnioski
   z seminarium "Elektrownie jadrowej nowej generacji" w
   dwumiesieczniku SPEKTRUM (nr 5/97),
2. przygotowanie memorandum do czynnikow rzadowych w sprawie
   koniecznosci podjecia w Polsce prac nad rzetelna ocena celowosci
   uwzglednienia energetyki jadrowej w dlugofalowej strategii rozwoju
   polskiej elektroenergetyki,
3. uczestnictwo w organizacji sympozjum "Technika jadrowa w przemysle,
   medycynie, rolnictwie i ochronie srodowiska" (Krakow, 16-18
   wrzesnia 1998),
4. udzial w organizacji miedzynarodowego seminarium "Energetyka
   jadrowa dla Polski" (Warszawa, 25-26.03.1999),
5. zainicjowanie przyznawania nagrod Towarzystwa za wyrozniajace sie
   prace magisterskie z dziedziny atomistyki,
5. wystapienie z inicjatywa ustawienia w gmachu MAEA popiersi Marii i
   Piotra Curie,
6. zainicjowanie i uzgodnienie przeniesienia makiety EJ Zarnowiec do
   IEA w Swierku.
W ramach dzialalnosci wydawniczej ukazaly sie cztery raporty PTN:
nr 1: Perspektywy wykorzystania atomistyki w Polsce,
nr 2: Wizja drugiego 50-lecia energii jadrowej,
nr 3: Analiza korzysci i zagrozen zwiazanych z roznymi zrodlami
      energii elektrycznej,
nr 4: Awaria czarnobylska - skutki zdrowotne w Polsce.
Nowowybranym (jednoglosnie) Prezesem Towarzystwa zostal prof. dr hab.
Andrzej G. Chmielewski.
Do Zarzadu Towarzystwa zostali wybrani nastepujacy koledzy: Janusz
Adamski, Stefan Chwaszczewski, Wieslaw Goraczko, Andrzej Hrynkiewicz,
Rajmund Janczak, Kazimierz Kosmowski, Mieczyslaw Lech, Julian
Liniecki, Janusz Mika, Andrzej Owczarczyk, Marek Rabinski, Jan
Skladzien, Roman Trechcinski, Piotr Urbanski, Lech Walis.
W ramach dyskusji programowek ustalono, ze PTN powinien kontynuowac
dotychczasowa dzialalnosc w dziedzinie upowszechniania atomistyki ze
szczegolnym uwzglednieniem energetyki jadrowej. Tym zagadnieniem
bedzie w nowym Zarzadzie zajmowac sie wiceprezes PTN prof. dr hab.
Stefan Chwaszczewski.
                                                                   ATM
**********************************************************************
SPROSTOWANIE WIADOMOSCI W "WIADOMOSCIACH"
W regionalnym pismie otwockim "Wiadomosci" ukazal sie nastepny artykul
(tez na pierwszej stronie i ta sama pisany czcionka) wyjasniajacy
sprawe rzekomej "awarii reaktora w Swierku". Jak sie dowiadujemy
nieoficjalnie znaczacy wplyw na ukazanie sie sprostowania miala
ewentualnosc wytoczenia redakcji procesu sadowego.
**********************************************************************
SAMO DZIECKO, SAMO ...
Instytut (takze nasz) potrzebuje oparcia w spoleczenstwie i jego
instytucjach - w innych instytutach, zakladach produkcyjnych,
urzedach, organizacjach politycznych i ekonomicznych, redakcjach i in. 
Po to by uzyskiwac pieniadze, zamowienia na prace, korzystne decyzje
lokalne, dobre rady i informacje, pozytywny wizerunek publiczny. Nie
ma tak wielu drog, na ktorych mozna to osiagac. Jednak z pewnoscia
jedna z nich jest udzial wlasciwych ludzi z zewnatrz w Radzie Naukowej
Instytutu.
Zaproszenie do Rady wciaz jeszcze jest w Polsce traktowane jako honor
i zaszczyt. Jest  skuteczna metoda wciagania w orbite interesow
Instytutu nie tylko madrych ludzi, lecz takze  zwiazanych z nimi
instytucji. To jest metoda tworzenia "niszy ekologicznej" dla
instytutu, jego "lobby" w agresywnym swiecie zewnetrznym.
Na ostatnim posiedzeniu Rady IEA dyskutowano ordynacje wyborcza do
Rady nowej kadencji - to juz w czerwcu. Padl wniosek Komisji
regulaminowo-statutowej - zmniejszyc do 4 liczbe czlonkow przyszlej
Rady pochodzacych z poza IEA (obecnie jest ich 5). Dlaczego? Bo czesto
ich nie ma i bywaja klopoty z quorum. 
Nizej podpisany wystapil z przeciwstawnym wnioskiem - zwiekszyc ich 
pule do 6 osob. Przemawiaja za tym wazne argumenty zebrane wyzej.
Ponadto, quorum tworza przede wszystkim ludzie z Instytutu. Z 5
"zewnetrznych" czlonkow Rady obecnej kadencji czterej brali udzial co
najmniej w polowie posiedzen Rady. Ale co najwazniejsze - potrzebujemy
udzialu ludzi z poza Instytutu ze wzgledu na ich organ do myslenia ...
Wniosek o zmniejszeniu liczby zewnetrznych czlonkow Rady do 4 osob
przeszedl. Ogromna wiekszoscia glosow. Patrzylem na zacne twarze moich
Kolegow podnoszacych reke i myslalem - kolejna demonstracja braku
instynktu samozachowawczego, godna mieszkancow wiezy z kosci
sloniowej.
A przeciez napisane jest - "nie badz bezpieczny". Jak obronimy nasze
miejsce pracy nie wchodzac w sojusze z innymi, nie budujac kanalow
zjednywania. Dlaczego potrzebe "instytucjonalnego" kontaktu ze swiatem
zewnetrznym odczuwaja tylko ...( czy podac  nazwiska tej mniejszosci?) 
A moze warto wrocic do tej sprawy na posiedzeniu Rady jeszcze przed
wyborami?
                                                             A.Czachor
**********************************************************************
OGNIEM I MLOTEM
(z wypowiedzi na spotkaniu Komisji Badan Stosowanych KBN z
przedstawicielami Rady Glownej JBR, 11 marca 1999 r.)
Nie wystarczy edukowac mlodziez, nawet dobrze. Konieczna jest siec
nowoczesnych dobrze oplacanych miejsc pracy dla absolwentow wyzszych
uczelni, dzieki ktorym zaowocuje dla Polski ich wiedza i talent. Bez
tego staja sie komiwojazerami zagranicznych firm w Polsce lub
intratnych lecz nieprodukcyjnych firm polskich kontrolujacych jedynie
obieg pieniadza - bez tego ich edukacja jest marnotrawieniem
narodowego wysilku.
Instytuty naukowo-badawcze sa lepsze lub gorsze ale, budowane przez
dziesieciolecia z wielkim zaangazowaniem ludzi i srodkow - stanowia
drogocenne centra zaawansowanej wiedzy i kompleksowych umiejetnosci - 
narzedzia innowacji i kanaly nowoczesnosci dla polskiego zycia
panstwowego.
Filozofia liberalow - niech instytuty weryfikuje rynek - przypomina
sredniowieczny sad bozy: przejdzie oskarzony przez ogien, to znaczy ze
niewinny. Albo kowalska metode weryfikacji klejnotow: ktory wytrzyma
uderzenie mlotem - ten jest diament. A te w proszku - na smietnik. To
nie jest filozofia - to jest fanatyzm rynkowy.
W przeliczeniu na obywatela naklady na nauke, edukacje i technike
(NET) sa w Polsce  od kilku do kilkunastu razy nizsze niz w krajach
zachodnich demokracji. Mimo to - jak podal Z. Krolak na spotkaniu
Komitetu Obrony Nauki Polskiej 9 grudnia 1998 - amerykanscy ekonomisci
postuluja 4-krotny wzrost nakladow panstwa na rozwoj sfery NET - aby
sprostac narastajacej konkurencji na rynkach swiatowych i osiagnac
wysoki poziom innowacyjnosci produkcyjnej. Dlaczego odrzucac te
lekcje? Nalezy i u nas inwestowac w rozwoj, a nie tylko hamowac
inflacje. Mamy do tego niezle podstawy w Polsce: wysokie rezerwy
dewizowe i stosunkowo niewielkie zadluzenie publiczne.
Zadano na tej sali pytanie - jak sklonic prywatnych przedsiebiorcow do
wykorzystywania potencjalow badawczych naszych instytutow. W
kapitalizmie musi to sie wiazac z osiaganiem wyzszych dochodow
przedsiebiorstw. Dyskutujemy od pewnego czasu w Radzie Glownej JBR
zasade PODATKOWEGO NADWARTOSCIOWANIA dotacji badawczych
przedsiebiorstw (stosowana w Australii i na Wegrzech), jako metode
wykorzystania potencjalu instytutow do stymulowania przez panstwo
procesow innowacji produkcyjnej. Przez odpowiednia ustawe nalezy
wprowadzic te metode w Polsce, i niech te slowa dotra do poslow.
Panstwo potrzebuje dla swego funkcjonowania nie tylko 100 wybitnych
mlodych naukowcow kazdego roku - tu uklon pod adresem Fundacji na
Rzecz Nauki Polskiej - lecz calej rzeszy zwyczajnie dobrych fachowcow
przy nowoczesnych stanowiskach pracy. Instytuty, w tym JBRy, stanowia
element obslugi cywilizacyjnej panstwa. Choc coraz slabsze, moga wciaz
jeszcze byc instrumentem jego rozwoju, jezeli panstwo im na to
pozwoli. Jezeli!
                                          Prof. IEA dr hab. A. Czachor
                                                        Czlonek RG JBR
PS. Tekst przekazany do publikacji w Biuletynie Informacyjnym Rady
Glownej JBRow.
**********************************************************************
LIST DO REDAKCJI:
 
Dziekuje kolegom z Redakcji NEUTRONOW,
- primo, za podanie do wiadomosci, ze Gryzinski nie ustaje w
  wyszukiwaniu coraz to nowych przykladow swiadczacych o tym ze ta
  fizyka klasyczna nie jest jednak tak zla,
- secundo, za pomysl dania w swoim tekscie bezposredniego "linku" do
  mojej internetowej strony.
 
Chcialbym jednak sprostowac, ze nie jest glownym motywem moich
enuncjacji internetowych walka z mechanika kwantowa, a pokazanie jak w
niedalekiej juz przyszlosci beda wygladac tablice periodycznego uklad
pierwiastkow. Rozszyfrowanie ksztaltu orbit elektronowych dla dwu
podstawowych pierwiastkow jakimi jet wodor i hel, ktore prezentuje na
internetowej stronie, otwiera droge do rozszyfrowania orbit
elektronowych atomow wieloelektronowych, czasteczek i ciala stalego.
Mowie to z pelnym przekonaniem, jako ze nie widze mozliwosci obalenia
przeprowadzonego przeze mnie dowodu, wykazujacego, ze elektrony w
atomie (przynajmniej w dwu wymienionych powyzej przypadkach) poruszaja
sie zgodnie z zasadami klasycznej dynamiki i prawa Coulomba po scisle
okreslonych orbitach.
A swoja droga to jestem ciekaw co na to wyznawcy mechaniki kwantowej?
Przeciez kazdy kurs mechaniki kwantowej zaczyna sie od stwierdzenia:
opis atomu na bazie pojecia zlokalizowanego elektronu poruszajacego
sie po scisle okreslonych orbitach jest niemozliwy i stad koniecznosc
oparcia sie na rownaniu falowym Schroedingera. Obalenie tego
twierdzenia to zburzenie filozoficznego fundamentu calej mechaniki
kwantowej, a jezeli fundament legl w ruinach, to twierdzenie ze wyzsze
pietra wiezowca nie ulegly uszkodzeniu i sa piekne jest niezbyt
przekonujace (chyba, ze budowla zostala wzniesiona do gory nogami).
                                                           M.Gryzinski
25 marca 1999
OD REDAKCJI:
Bardzo bysmy chcieli, aby nasz kolega, Michal Gryzinski, obalil
wreszcie te mechanike kwantowa. Musimy jednak przyznac, ze na temat
mechaniki kwantowej zdania w Redakcji sa raczej podzielone.
**********************************************************************
PAMIECI CYRYLA DABROWSKIEGO
Szanowna Redakcjo, 
Choc z daleka, odczuwam wielka potrzebe dolaczenia sie do wyrazenia
               Holdu Pamieci Cyryla Dabrowskiego.
Cyryl, zawsze zostanie w mojej pamieci jako skromny, gotowy sluzyc
rada starszy kolega z zaskakujaco gleboka i rozlegla wiedza, jako
czlowiek o szerokich zainteresowaniach i wlasnych niezaleznych
pogladach, ktore potrafil bronic niezaleznie od biezacych opinii
swoich szefow. Pamietam iz kazdy kontakt z Nim nie tylko wzbogacal
mnie profesjonalnie ale tez byl zrodlem nowych ogolnoludzkich
refleksji i czesto, po prostu, wsparcia moralnego.
Czesc Jego pamieci.
                                                       Adam M.Gadomski
                           Pracownik dawnego Instytutu Badan Jadrowych
**********************************************************************
*                                                                    *
*  Nowych Czytelnikow, ktorzy chca regularnie otrzymywac NEUTRONY,   *
*  prosimy o przeslanie adresu swojej poczty elektronicznej          *
*  ktoremukolwiek z czlonkow Redakcji.  W identyczny sposob prosimy  *
*  dostarczac materialy do publikacji.                               *
*                                                                    *
*--------------------------------------------------------------------*
*                                                                    *
*  REDAKCJA:                                                         *
*  Krzysztof Andrzejewski (IEA):      e02ka@cx1.cyf.gov.pl           *
*  Janusz Mika (IEA):                 mika@waw.pdi.net               *
*  Andrzej T. Mikulski (ORB):         mikulski@cx1.cyf.gov.pl        *
*  Marek A. Rabinski (IPJ):           rabinski@ipj.gov.pl            *
*                                                                    *
*--------------------------------------------------------------------*
*  Archiwalne numery NEUTRONOW sa dostepne pod adresem:              *
*  http://india.ipj.gov.pl/neutrony.htm                              *
*                                                                    *
**********************************************************************